جستجو در ابزارها

ورود و ثبت نام

با شماره موبایل خود وارد شوید یا حساب بسازید.

شعر و ادبیات

غزل شماره 13 حافظ - می‌دمد صبح و کله بست سحاب

متن کامل غزل

غزل شماره 13 حافظ

شماره غزل
13
تعداد مصرع
16
زمان مطالعه
حدود 1 دقیقه
1

می‌دمد صبح و کله بست سحاب

الصبوح الصبوح یا اصحاب

معنی بیت 1

سپیده بامدادی در حال دمیدن، و ابر خیمه و سایبان زده است ای یاران باده بیاورید! باده بیاورید!

2

می‌چکد ژاله بر رخ لاله

المدام المدام یا احباب

معنی بیت 2

شبنم بر چهره لاله می چکد. ای دوستان شراب! شراب بیاورید!

3

می‌وزد از چمن نسیم بهشت

هان بنوشید دم به دم می ناب

معنی بیت 3

نسیم بهشتی از سوی چمن وزان است، دَم به دَم شراب ناب بنوشید.

4

تخت زمرد زده است گل به چمن

راح چون لعل آتشین دریاب

معنی بیت 4

گل سرح در چمن بر تخت زمرّد نشسته است. شراب آتشین سرخ فام را دریاب.

5

در میخانه بسته‌اند دگر

افتتح یا مفتح الابواب

معنی بیت 5

در میخانه را دگر بار بسته اند. ای خداوندِ گشاینده درها آن را بگشای.

6

لب و دندانت را حقوق نمک

هست بر جان و سینه‌های کباب

معنی بیت 6

لب و دندان تو بر جانها و سینه های سوخته و کباب شده حقّ نمک دارند.

7

این چنین موسمی عجب باشد

که ببندند میکده به شتاب

معنی بیت 7

در چنین موسم و فصلی شگفت آور است که اینطور با عجله و شتاب در میکده ها را به بندند!

8

بر رخ ساقی پری پیکر

همچو حافظ بنوش باده ناب

معنی بیت 8

با نگریستن به روی ساقیِ زیبا و پری پیکر، مانند حافظ باده خالص و ناب بنوش.

خوانش صوتی غزل

معنی ابیات غزل شماره 13

معنی هر بیت در کنار همان بیت آمده است.

معنی کلمات غزل

می دمد
طلوع می کند.
کِلّه
پرده، سایبان، خیمه، چادر.
کِلّه بستن
سایبان بستن و خیمه زدن با پارچه های نازک بهاره.
الصّبوح
باده بامدادی، مخفّف اَتونی الصبّوح یعنی باده صبحگاهی را به من ده.
صبوحی
باده یی که صبحگاهان می نوشند.
اصحاب
جمع صاحب، دوستان، یاران.
ژاله
شبنم.
مدام
شراب.
احباب
جمع حبیب، دوستان، یاران.
هان
کلمه تنبیه برای آگاهی دادن.
زُمرُد
مخفّف زمرّد از احجار کریمه سبز رنگ.
تخت زُمرُد
(استعاره) چمن سبز.
راح
شراب قرمز.
افتتح
بگشا، باز کن.
مفتّح الابواب
گشاینده درها.
موسم
فصل، هنگام، وقت.

توضیحات غزل

وزن غزل: فاعلاتن مفاعلن فعلان

بحر غزل: خفیف مسدّس مخبون مقصور

۱-خواجو کرمانی: طَلَع الصُّبح مِن وَراءِ حِجاب عَجِّلو بِالرحین یا اَصحاب

و حافظ تحت تأثیر خواجو در اوّلین فصل بهاری که شاه شجاع به اقتضای سیاست عوام فریبانه، همانند پدرش در میخانه ها را بسته است این غزل را سروده است.

۲-در این غزل هشت بیتی، شاعر در پنج بیت مؤکداً و تکراراً دوستان را به باده نوشی فرا می خواند و این ناشی از روح مغرور و شجاعانه اوست که تسلیم ریاکاری و تظاهر نشده به شاه شجاع می فهماند که ما همانیم که هستیم و همان خواهد بود.

۳-شاعر در سه بیت دیگر نیز به موضوع بستن میخانه ها اشاره و اظهار شگفتی کرده و در بیتی به شاه شجاع می فهماند که تو حقّ نمک بر دل سوخته من داری و این کنایتی است که وگرنه شدیدتر از این سخن می گفتم.

۴-ردیف ابیات این غزل به نحوه غزل چاپ قزوینی – غنی است و بطور وضوح مشهود است که جای ابیات ششم و هفتم باید با هم عوض شوند تا خللی در معنا به وجود نیاید و از اینگونه موارد کم نیست و چون سلیقه ها مختلف است، چاره کار در دست یک شورای عالی ادبی است که از طرف مقامات رسمی به این موضوع و حذف بعضی ابیات و در مواردی اضافه کردن ابیاتی از نسخ مهجور موجود اقدام و یک نسخه رسمی دیوان حافظ پیشنهاد نمایند تا بسیاری از مشکلات از میان برخیزد.

برداشت نمادین از غزل

این بخش، برداشت سرگرمی و تامل شخصی است؛ با معنی ادبی ابیات و پیش بینی قطعی آینده تفاوت دارد.

در کارت عجله نداشته باش و اصرار نکن. اگر می خواهی به مقصود برسی باید مشکلات زیادی را پشت سر بگذاری. این در بسته وقتی باز می شود که حقوق دیگران را رعایت کنی. غم خوردن سودی ندارد. با گذشت زمان به مراد خود خواهی رسید.

پرسش های رایج

پرسش های رایج

چگونه غزل حافظ را با شماره یا متن پیدا کنم؟

از فهرست غزل ها انتخاب کنید یا شماره، مصرع یا واژه ای از شعر را در بخش جستجوی متن وارد کنید.

غزلیات حافظ با فال حافظ چه تفاوتی دارد؟

در غزلیات، شعر مشخص را برای مطالعه انتخاب می کنید. فال حافظ ابزار جداگانه ای برای انتخاب شعر همراه تفسیر نمادین است.

آغاز غزل شماره 13 حافظ چیست؟

می دمد صبح و کله بست سحاب

نظرات شما

نظرات شما

توجه: شماره موبایل شما در وب‌سایت نمایش داده نمی‌شود
توجه: ایمیل شما در وب‌سایت نمایش داده نمی‌شود

گزارش خطای ابزار

غزلیات حافظ

مشکل را همراه با مراحل ایجاد آن توضیح دهید.

0 / ۵۰۰۰

نمایش تصویر