جستجو در ابزارها

ورود و ثبت نام

با شماره موبایل خود وارد شوید یا حساب بسازید.

شعر و ادبیات

غزل شماره 375 حافظ - صوفی بیا که خرقه سالوس برکشیم

متن کامل غزل

غزل شماره 375 حافظ

شماره غزل
375
تعداد مصرع
16
زمان مطالعه
حدود 1 دقیقه
1

صوفی بیا که خرقه سالوس برکشیم

وین نقش زرق را خط بطلان به سر کشیم

معنی بیت 1

صوفی بیا تا این بالا پوش ریا و تزویر را از تن به در آورده و بر این نشانه و علامت کبود رنگ تزویر و فریب، خط بطلان بکشیم .

2

نذر و فتوح صومعه در وجه می‌نهیم

دلق ریا به آب خرابات برکشیم

معنی بیت 2

بیا تا نذر و نیازهایی که در خانقاه جمع شده در راه شراب خرج کرده و خرقه ریا و نیرنگ خود را با شراب شست و شو داده تطهیر کنیم .

3

فردا اگر نه روضه رضوان به ما دهند

غلمان ز روضه حور ز جنت به درکشیم

معنی بیت 3

(و) اگر فردای قیامت ما را به باغ بهشت راه ندادند غلمان ها و حوریه های بهشتی را از قصر بهشت بیرون می کشیم .

4

بیرون جهیم سرخوش و از بزم صوفیان

غارت کنیم باده و شاهد به بر کشیم

معنی بیت 4

با شادابی و سرمستی از جا پریده و از عشرتکده صوفیان شرابشان را به غارت برده و محبوب زیبارویشان را در آغوش می کشیم .

5

عشرت کنیم ور نه به حسرت کشندمان

روزی که رخت جان به جهانی دگر کشیم

معنی بیت 5

(و) به عیش و عشرت بپردازیم وگرنه روزی که بایستی به دنیای دیگر برویم کارمان به حسرت خوردن کشیده می شود .

6

سر خدا که در تتق غیب منزویست

مستانه‌اش نقاب ز رخسار برکشیم

معنی بیت 6

(و) راز تقدیر و سرنوشت را که در پشت پرده غیب پنهان است در حال مستی پرده از رخسار برافکنیم .

7

کو جلوه‌ای ز ابروی او تا چو ماه نو

گوی سپهر در خم چوگان زر کشیم

معنی بیت 7

نمودار و اشاره یی از ابروی او کجاست تا گوی فلک را در انحنای چوگان طلایی ماه شب اول آسمان قرار دهیم .

8

حافظ نه حد ماست چنین لاف‌ها زدن

پای از گلیم خویش چرا بیشتر کشیم

معنی بیت 8

حافظ اینگونه سخنان لاف و گزاف بر زبان رندان در شأن ما نیست . چرا پا را از گلیم خود درازتر کنیم ؟

خوانش صوتی غزل

معنی ابیات غزل شماره 375

معنی هر بیت در کنار همان بیت آمده است.

معنی کلمات غزل

خرقه
جبه مخصوص درویشان ،دلق، پشمینه زاهدان .
سالوس
ریا، فریب و خدعه، ظاهر نمایی .
برکشیدن
برکندن، از تن به در کشیدن .
نقش
نشان .
زرق
کبودی .
خط بطلان به سر کشیم
بر سر آن خط باطل بکشیم .
نذر
آنچه را که شخص بر خود تعهد کند که در راه خدا انفاق نماید .
فتوح
جمع فتح، مال و امکاناتی که برای درویشان به صورت رایگان آرند و سبب گشایش در امر معیشت آنها گردد .
صومعه
نام عبادتگاه مسیحیان و در اینجا مراد خانقاه است .
وجه
روی، کنایه از پول نقدینه .
در وجه می نهیم
در ازاء پول شراب بدهیم .
دلق ریا
جبه و بالا پوش پشمین که به عنوان ریاکاری و تظاهر پوشیده شده .
به آب خرابات برکشیم
با آب خرابات بشوییم، در شراب فرو بریم .
روضه رضوان
باغ بهشت .
غلمان
غلام ها، پسرهای زیباروی بهشتی .
غرفه
قصر .
حور
زن بهشتی .
جنت
بهشت .
به در کشیم
به بیرون انتقال دهیم، بیرون آوریم .
سرخوش
با سری با نشاط از مستی .
بزم صوفیان
مجلس عیش صوفیان .
به برکشیم
در بغل گیریم، در آغوش گیریم .
به حسرت کشندمان
ما را به حسرت و تاسف می کشانند، به حسرت کشیده می شویم .
رخت کشیدن
بار سفر بستن .
سرّ قضا
راز سرنوشت .
تتق
پرده، چادر بزرگ، سراپرده .
منزوی
پنهان، مستور و پوشیده .
جلوه
نمود، پدیدار شدن و مشهود گشتن .
گوی سپهر
( اضافه تشبیهی ) سپهر به گوی تشبیه شده .
خَم
انحنا .
چوگان
چوب سر کج و عصا مانندی که با آن گوی را به جلو می برند .
لاف
گزاف .

توضیحات غزل

وزن غزل : مفعول فاعلات مفاعیل فاعلات بحر غزل : مضارع مثمّن اخرب مکفوف مقصور

کمال الدّین اسماعیل : (قصیده) خـــیزید تـا غــریو بـه عــیّوق بـر کشیم فــریاد سـوزناک ز ســوز جگــر کشیــم

در میان رقیبان و دشمنان و حاسدان حافظ، آنکه بیش از همه، او را آزار داده شیخ زین الدّین علی کلاه سر دسته ازرق پوشان زمان حافظ است و حافظ نیز در دفاع و پاسخ گویی در مورد او با صراحت و حـسّ نفرت زیادی به او تاخته و در بیت هشتم غزل 194 که در صفحه 8 -1097 شرح شده و صفحات 66-64 فصل چرا حافظ به یزد تبعید شد در این باره توضیح لازم داده شده است . در این غزل نیز منظور حافظ از صوفی و نقش ازرق همان شیخ زین الدّین علی کلاه است که همیشه خرقه کبود می پوشید و بطوری که مشاهده می شود شاعر در این غزل با این متظاهر ریاکار به زبان رندان مست سخن گفته و به منظور تحقیر کردن او به درشت گویی و لاف و گزاف پرداخته است چنان که خود در پایان غزل متوجه زیاده روی خویش شده و می گوید پا را از حدّ خود فراتر نهاده ام . این تندروی حاصـل و عکس العمـل عصبانیّـت حـافظ از این شیخ مزوّر است چنان که در جای دیگر نیز خطاب به او می گوید : صوفی شهر بین که چون لقمه شبهـه مـی خـورد پاردُمـش دراز بـاد ایـن حیـوان خــوش علف و چنین سخن گفتن را در هیچ کجای دیگر از حافظ نمی بینیم .

برداشت نمادین از غزل

این بخش، برداشت سرگرمی و تامل شخصی است؛ با معنی ادبی ابیات و پیش بینی قطعی آینده تفاوت دارد.

بیشتر با خدا باشید. از کارهای ناشایست پرهیز کنید همه ی کارها با پول حل نمی شود. روزی می رسد که می بینید برای آخرت توشه ای غیر از گناه ندارید. عجله کنید و دست از گناه بردارید. خوشگذرانی گناه نیست به شرط اینکه معصیت در ان نباشد. این گوی و این میدان بسم الله بگوئید و طمع هم نکنید و پایتان را از گلیمتان درازتر نکنید.

پرسش های رایج

پرسش های رایج

چگونه غزل حافظ را با شماره یا متن پیدا کنم؟

از فهرست غزل ها انتخاب کنید یا شماره، مصرع یا واژه ای از شعر را در بخش جستجوی متن وارد کنید.

غزلیات حافظ با فال حافظ چه تفاوتی دارد؟

در غزلیات، شعر مشخص را برای مطالعه انتخاب می کنید. فال حافظ ابزار جداگانه ای برای انتخاب شعر همراه تفسیر نمادین است.

آغاز غزل شماره 375 حافظ چیست؟

صوفی بیا که خرقه سالوس برکشیم

نظرات شما

نظرات شما

توجه: شماره موبایل شما در وب‌سایت نمایش داده نمی‌شود
توجه: ایمیل شما در وب‌سایت نمایش داده نمی‌شود

گزارش خطای ابزار

غزلیات حافظ

مشکل را همراه با مراحل ایجاد آن توضیح دهید.

0 / ۵۰۰۰

نمایش تصویر