ای روی ماه منظر تو نوبهار حسن
خال و خط تو مرکز حسن و مدار حسن
معنی بیت 1
چهرهٔ ماهگون تو بهارِ زیبایی است و خال و خطّ تو مرکز و مدارِ حسناند.
غزلهای حافظ را بر اساس شماره یا عنوان پیدا کنید و بخوانید.
16 مصرع · حدود 1 دقیقه مطالعه
ای روی ماه منظر تو نوبهار حسن
خال و خط تو مرکز حسن و مدار حسن
چهرهٔ ماهگون تو بهارِ زیبایی است و خال و خطّ تو مرکز و مدارِ حسناند.
در چشم پرخمار تو پنهان فسون سحر
در زلف بیقرار تو پیدا قرار حسن
در چشم خمار تو افسونِ جادو پنهان است و در زلف بیقرار تو آرام و قرارِ زیبایی آشکار است.
ماهی نتافت همچو تو از برج نیکویی
سروی نخاست چون قدت از جویبار حسن
از برجِ زیبایی ماهی چون تو نتابیده و از جویبار حسن سروی چون قامت تو نروییده است.
خرم شد از ملاحت تو عهد دلبری
فرخ شد از لطافت تو روزگار حسن
دوران دلبری از ملاحت تو خرم و روزگار زیبایی از لطافت تو فرخنده شده است.
از دام زلف و دانه خال تو در جهان
یک مرغ دل نماند نگشته شکار حسن
از دام زلف و دانهٔ خال تو، هیچ پرندهٔ دلی در جهان بیشکار نمانده است.
دایم به لطف دایه طبع از میان جان
میپرورد به ناز تو را در کنار حسن
دایهٔ طبیعت همواره با لطف تو را از جان خود با ناز در آغوش زیبایی میپرورد.
گرد لبت بنفشه از آن تازه و تر است
کآب حیات میخورد از جویبار حسن
خطّ بنفشهمانند گرد لب تو از آن رو تازه است که از جویبار زیبایی آب زندگی مینوشد.
حافظ طمع برید که بیند نظیر تو
دیار نیست جز رخت اندر دیار حسن
حافظ امید دیدن همانند تو را بریده است؛ در سرزمین زیبایی کسی جز چهرهٔ تو دیده نمیشود.
معنی هر بیت در کنار همان بیت آمده است؛ با کلیک روی «معنی بیت» میتوانید آن را باز یا بسته کنید.
ماهمنظر: ماهچهره؛ خط: موی تازهٔ چهره؛ فسون: افسون؛ ملاحت: زیباییِ دلنشین؛ دایهٔ طبع: طبیعتِ پرورشدهنده؛ دیّار: کسی و ساکنی، در تعبیر «دیار نیست».
توضیح ادبیِ افزوده در بازبینی (نقل از شرح جلالی نیست):
ردیف «حسن» همهٔ تصاویر را گردِ زیباییِ محبوب جمع میکند. خال و زلف به دانه و دام تبدیل میشوند و طبیعت به صورتِ دایه او را میپرورد. بیت پایانی بیمانندیِ محبوب را با زبانِ اغراق بیان میکند.
این بخش، برداشت سرگرمی و تأمل شخصی است؛ با معنی ادبی ابیات و پیشبینی قطعی آینده تفاوت دارد.