جستجو در ابزارها

ورود و ثبت نام

با شماره موبایل خود وارد شوید یا حساب بسازید.

شعر و ادبیات

غزل شماره 422 حافظ - ای که با سلسله زلف دراز آمده‌ای

متن کامل غزل

غزل شماره 422 حافظ

شماره غزل
422
تعداد مصرع
14
زمان مطالعه
حدود 1 دقیقه
1

ای که با سلسله زلف دراز آمده‌ای

فرصتت باد که دیوانه نواز آمده‌ای

معنی بیت 1

اي كسي كه با زنجير زلف بلند (به عيادت من) آمده يي. اميد اينكه مجال و فرصت داشته باشي زيرا براي دلجويي (عاشقي) ديوانه آمده يي.

2

ساعتی ناز مفرما و بگردان عادت

چون به پرسیدن ارباب نیاز آمده‌ای

معنی بیت 2

لحظاتي ناز و تبختر را كنار بگذار و عادت عادي معمولت را عوض كن زيرا براي احوالپرسي مردمي نيازمند آمده يي.

3

پیش بالای تو میرم چه به صلح و چه به جنگ

چون به هر حال برازنده ناز آمده‌ای

معنی بیت 3

چه سر صلح و چه سر جنگ داشته باشي، من فداي قد و بالاي تو مي شوم زيرا به هر صورت ناز كردن برازنده توست.

4

آب و آتش به هم آمیخته‌ای از لب لعل

چشم بد دور که بس شعبده بازآمده‌ای

معنی بیت 4

در لب لعل مانند خود آب و آتش را به هم ممزوج كرده يي. چشم بد از تو دور باد كه اين كار تو بسيار به شعبده بازان مي ماند.

5

آفرین بر دل نرم تو که از بهر ثواب

کشته غمزه خود را به نماز آمده‌ای

معنی بیت 5

از اينكه براي ثواب نماز گزاردن بر پيكر كشته تير غمزه خود آمده يي، بر دل نرم و رحيم تو آفرين باد.

6

زهد من با تو چه سنجد که به یغمای دلم

مست و آشفته به خلوتگه راز آمده‌ای

معنی بیت 6

پارسايي من در برابر تو وزن و ارزشي ندارد، چرا كه تو با حال مستي و شوريدگي و براي تاراج دلم به خلوتسرا و جايگاه عبادت من آمده يي.

7

گفت حافظ دگرت خرقه شراب آلوده‌ست

مگر از مذهب این طایفه بازآمده‌ای

معنی بیت 7

به من گفت: حافظ باز هم خزقه تو را شراب آلوده مي بينم مگر از مذهب و راه و روش طايفه صوفيان (متشرّع) برگشته يي؟

خوانش صوتی غزل

معنی ابیات غزل شماره 422

معنی هر بیت در کنار همان بیت آمده است.

معنی کلمات غزل

سلسله زلف
(اضافه تشبيهي) زلف به سلسله يعني زنجير تشبيه شده است.
فرصتت باد
اميد آنكه فرصت بيابي.
ديوانه نواز
نوازنده عاشق ديوانه مانند.
ساعتي ناز مفرما
لحظاتي چند ناز را كنار بگذار و عادي برخورد كن.
بگردان عادت
عادت خود را بگردان، رسم ناز كردن و تبختر را كنار بگذار.
پرسيدن
احوال پرسيدن.
ارباب نياز
نيازمندان، حاجتمندان.
پيش بالاي تو ميرم
در حضور قدّ و بالاي تو مي ميرم، فداي قدّ و بالايت مي شوم.
چه به صلح و چه به جنگ
خواه براي صلح و خواه براي جنگ آمده باشي.
برازنده
درخور، لايق.
آب و آتش به هم آميخته يي
كنايه از اينكه لب تو مانند لعل قرمز آبدار بوده و بدان ماند كه آب و آتش در كنار هم جمع شده باشند.
شعبده باز
تردست و چشم بند و نيرنگ باز.
ثواب
اجر و پاداش اخروي.
كشته غمزه خود را
براي كسي كه در اثر غمزه تو كشته شده است.
نماز
مقصود نماز ميت است.
سنجش
تعيين وزن كردن، تعيين ارزش كردن، مقايسه كردن.
چه سنجد
چگونه قابل سنجش باشد، چگونه قابل برابري باشد، چگونه مقايسه شود، چگونه پهلو زند.
يغما
غارت.
خلوتگه راز
سراي خلوت و جايگاه راز و نياز، خانه عارف.
دگرت خرقه
بار ديگر خرقه تو.
اين طايفه
طايفه صوفيان و متشرعين متظاهر.
بازآمده يي
برگشته يي.

توضیحات غزل

وزن غزل: فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن

بحر غزل: رمل مثمّن مخبون محذوف ٭ طرف صحبت شاعر در اين غزل شاه شجاع و زمان سرودن آن يا مربوط به ايام ولايت عهدي و يا اوايل حكومت او مي شود. چنين بر مي آيد كه اين شاهزاده زرنگ و مصلحت گرا كه پيش از رسيدن به حكومت با استعانت حافظ به قدرت رسيد، در همان ايام به مناسبت بيماري و يا دلجويي، از حافظ عيادتي كرده و حافظ به منظور سپاسگزاري و عرض تشكر اين غزل را سروده باشد. شاعر از زلف بلند و لبهاي شاه شجاع در اين غزل ياد كرده و او اين پادشاه را با زلف بلند و خال چهره و قدّ رعنا و لب و دهان مي ستايد هرچند كه علي القاعده شاه شجاع چندان رشيد نبوده است. شاعر در بيت مقطع، ايهامي و كنايه يي را گنجانيده است و معلوم مي شود شاه شجاع از همان اوايل سلطنت هم با تظاهر به باده نوشي و يكرنگي و عدم تظاهر حافظ چندان موافق نبوده است. مشربي كه حافظ تا پايان عمر از آن دست نكشيد.

برداشت نمادین از غزل

این بخش، برداشت سرگرمی و تامل شخصی است؛ با معنی ادبی ابیات و پیش بینی قطعی آینده تفاوت دارد.

آفرین بر شما که هر کاری را حتی نیت کردن در دل را از بهر ثواب انجام می دهید و هیچ لذتی را بالاتر از خواندن نماز نمی دانید. بسیار صبور هستید و با همه کس کنار می آیید. نیازتان را جز خدا به احدی نگفته اید. رازتان را هم به کسی نگوئید که هدف نزدیک و مرادتان در راه است.

پرسش های رایج

پرسش های رایج

چگونه غزل حافظ را با شماره یا متن پیدا کنم؟

از فهرست غزل ها انتخاب کنید یا شماره، مصرع یا واژه ای از شعر را در بخش جستجوی متن وارد کنید.

غزلیات حافظ با فال حافظ چه تفاوتی دارد؟

در غزلیات، شعر مشخص را برای مطالعه انتخاب می کنید. فال حافظ ابزار جداگانه ای برای انتخاب شعر همراه تفسیر نمادین است.

آغاز غزل شماره 422 حافظ چیست؟

ای که با سلسله زلف دراز آمده ای

نظرات شما

نظرات شما

توجه: شماره موبایل شما در وب‌سایت نمایش داده نمی‌شود
توجه: ایمیل شما در وب‌سایت نمایش داده نمی‌شود

گزارش خطای ابزار

غزلیات حافظ

مشکل را همراه با مراحل ایجاد آن توضیح دهید.

0 / ۵۰۰۰

نمایش تصویر