حداقل و حداکثر ضربان قلب - heart rate zones calculator - ضربان هدف ورزش - target heart rate - فرمول کاروونن - karvonen formula - ماکسیمم HR - max heart rate - مناطق تمرینی - training zones
حداقل و حداکثر ضربان قلب heart rate zones calculator ضربان هدف ورزش target heart rate فرمول کاروونن karvonen formula ماکسیمم HR max heart rate مناطق تمرینی training zones
ضربان قلب، یکی از دقیقترین شاخصهای سلامت بدن است. دانستن حداقل و حداکثر ضربان قلب نهتنها برای ورزشکاران بلکه برای هر فردی که میخواهد سلامت قلب خود را حفظ کند، ضروری است. ابزارهای آنلاین محاسبه ضربان قلب به شما کمک میکنند تا با وارد کردن سن و سطح فعالیت بدنی، محدوده ایدهآل ضربان قلب خود را در هنگام استراحت و ورزش پیدا کنید.
ضربان قلب در واقع تعداد دفعاتی است که قلب در هر دقیقه میتپد و با واحد BPM (Beats Per Minute) اندازهگیری میشود. مقدار طبیعی آن برای یک فرد بالغ در حالت استراحت معمولاً بین ۶۰ تا ۱۰۰ ضربه در دقیقه است. اما بسته به سن، وزن، میزان تناسب اندام و شرایط فیزیولوژیکی ممکن است این عدد کمی متفاوت باشد.
برای محاسبه حداکثر ضربان قلب (Maximum Heart Rate) فرمولی ساده و رایج وجود دارد:
حداکثر ضربان قلب = 220 - سن
به عنوان مثال، اگر ۳۰ سال دارید، حداکثر ضربان قلب شما حدود ۱۹۰ خواهد بود. اما این به معنای آن نیست که باید همیشه با چنین شدتی تمرین کنید. در واقع، تمرین در محدودهای بین ۵۰٪ تا ۸۵٪ از حداکثر ضربان قلب، بهترین و ایمنترین حالت برای تقویت سیستم قلبی-عروقی است.
برای درک بهتر، به جدول زیر توجه کنید:
سن ۲۰ سال → حداکثر ۲۰۰ bpm → محدوده تمرین ایدهآل: ۱۰۰ تا ۱۷۰ bpm سن ۳۰ سال → حداکثر ۱۹۰ bpm → محدوده تمرین ایدهآل: ۹۵ تا ۱۶۰ bpm سن ۴۰ سال → حداکثر ۱۸۰ bpm → محدوده تمرین ایدهآل: ۹۰ تا ۱۵۰ bpm سن ۵۰ سال → حداکثر ۱۷۰ bpm → محدوده تمرین ایدهآل: ۸۵ تا ۱۴۵ bpm سن ۶۰ سال → حداکثر ۱۶۰ bpm → محدوده تمرین ایدهآل: ۸۰ تا ۱۳۶ bpm
از سوی دیگر، حداقل ضربان قلب (Resting Heart Rate) در حالت استراحت اندازهگیری میشود — مثلاً وقتی صبح از خواب بیدار میشوید. هرچه این عدد پایینتر باشد، نشاندهنده عملکرد بهتر قلب است. برای مثال، ورزشکاران حرفهای ممکن است ضربان استراحتی بین ۴۰ تا ۵۰ bpm داشته باشند. اما اگر ضربان استراحتی شما بالای ۹۰ باشد، ممکن است نشاندهنده استرس، کمخوابی یا مشکلات قلبی باشد.
برای اندازهگیری دقیق، میتوانید از اپلیکیشنهای سلامت یا دستبندهای هوشمند مانند Apple Watch، Fitbit یا Mi Band استفاده کنید. این دستگاهها به صورت لحظهای ضربان قلب را ثبت کرده و حتی نمودارهای دقیقی از تغییرات آن ارائه میدهند. در ورزشهای هوازی مانند دویدن یا دوچرخهسواری، این ابزارها به شما کمک میکنند در محدوده ایدهآل تمرین کنید.
ورزش در محدوده درست ضربان قلب مزایای زیادی دارد: • افزایش استقامت و عملکرد قلبی • بهبود سوختوساز بدن و چربیسوزی بهتر • کاهش خطر سکته قلبی • کنترل استرس و اضطراب • خواب عمیقتر و آرامتر
اگر ضربان قلب شما در هنگام ورزش بیش از حد بالا رود (بیش از ۹۰٪ حداکثر)، ممکن است دچار تپش، سرگیجه یا خستگی شدید شوید. در این شرایط، باید بلافاصله شدت فعالیت را کاهش دهید. در مقابل، اگر ضربان قلبتان در طول تمرین خیلی پایین است، احتمالاً بدن شما به اندازه کافی درگیر نشده است و باید شدت تمرین را افزایش دهید.
برای کسانی که بیماری قلبی، دیابت یا فشار خون دارند، تعیین محدوده تمرین باید زیر نظر پزشک یا مربی ورزشی متخصص انجام شود. در این موارد، فرمولهای ساده ممکن است دقیق نباشند و نیاز به بررسی تخصصی با نوار قلب (ECG) یا تست استرس ورزشی وجود دارد.
در ابزارهای محاسبه آنلاین ضربان قلب، کافی است سن خود را وارد کنید تا محدوده حداقل و حداکثر ضربان برای تمرینات سبک، متوسط و شدید محاسبه شود. برخی سایتها حتی نمودارهای گرافیکی و راهنمای متناسب با نوع تمرین ارائه میدهند.
از دید کاربران فارسیزبان، کلیدواژههایی مانند محاسبه ضربان قلب ایدهآل، حداکثر ضربان قلب در ورزش و ضربان قلب طبیعی در سنین مختلف از پرجستوجوترین عبارات مرتبط با سلامت و تناسباندام هستند. وبسایتهایی که ماشینحساب دقیق، توضیح علمی و رابط کاربری ساده دارند، معمولاً بازدید بسیار بالایی دریافت میکنند.
در نهایت، محاسبه حداقل و حداکثر ضربان قلب تنها یک عدد نیست، بلکه راهی برای شناخت بهتر بدن خود است. با درک این محدودهها، میتوانید تمریناتتان را هدفمندتر، ایمنتر و مؤثرتر انجام دهید. قلب شما موتور زندگی است — پس بهتر است هر از گاهی سرعتش را چک کنید تا همیشه در مسیر سلامت بتپد.
محاسبه حداقل و حداکثر ضربان قلب
سال مورد نظر را انتخاب کنید
ضربان قلب چیست؟
ضربان یا تپش قلب شما نشان دهنده اين است كه قدرت و تاثير پمپاژ قلب چقدر است. هر بار که قلب شما منقبض و منبسط ميشود، خون را از طریق سیستم گردش خون وارد عروق میکند و شما میتوانید این پالسها را در نقاطي روی بدن خود مانند گردن و مچ احساس کنید.
یک ضربان قلب نرمال بين ۶۰ تا 80 متغیر است البته ضربان قلب کاملاً وابسته به سن و آمادگي جسماني است. اگر ضربان قلبتان افت زيادي داشته باشد، رویدادی به نام كند تپشي (bradycardia ) میتواند باعث گیجی و یا غش شود، اگر هم بیش از حد بالا باشد، نتیجه تند تپشي (tachycardia) است که میتواند نشانه یک مشکل پزشکی اساسی باشد.
تعداد ضربان قلب نرمال در زمان استراحت برای کودک
هنگامی که کم سن هستید، ریتم قلب سالمتان میتواند خیلی سریعتر از زمانی باشد که بزرگتر میشوید. در اینجا به چندین محدودهی ضربان قلب مناسب برای کودکان بر اساس سن شان اشاره کردهایم:
تعداد ضربان نرمال قلب در نوزادان: ۱۰۰-۱۶۰ ضربه در دقیقه
تعداد ضربان نرمال قلب در ۰-۵ ماهگی: ۹۰-۱۵۰ ضربه در دقیقه
تعداد ضربان نرمال قلب در ۶-۱۲ ماهگی: ۸۰-۱۴۰ ضربه در دقیقه
تعداد ضربان نرمال قلب در ۱-۳ سالگی: ۸۰-۱۳۰ ضربه در دقیقه
تعداد ضربان نرمال قلب در ۳-۵ سالگی: ۸۰-۱۲۰ ضربه در دقیقه
تعداد ضربان نرمال قلب در ۶-۱۰ سالگی: ۷۰-۱۱۰ ضربه در دقیقه
تعداد ضربان نرمال قلب در ۱۱-۱۴ سالگی: ۶۰-۱۰۵ ضربه در دقیقه
عواملی که ممکن است بر تعداد ضربان نرمال قلب تأثیر بگذارند
سن: طبق برخی از مطالعات، ضربان قلب در حالت استراحت (RHR) میتواند با افزایش سن تغییر کند.
جنسیت: به طور متوسط ​، RHR زنان حدود ۲-۷ bpm بیشتر از مردان است.
دمای هوا: RHR میتواند در آب و هوای گرم افزایش پیدا کند اما این تغییر معمولا بیش از ۱۰ ضربه در دقیقه نیست.
احساسات: احساس شدید استرس، اضطراب یا حتی شادی میتوانند RHR را افزایش دهد.
موقعیت بدن: RHR هنگام نشستن حدود ۳ bpm بیشتر از حالت دراز کشیده است. به طور کلی، RHR هنگام ایستادن کمی افزایش پیدا میکند.
داروها: داروهای تجویزی (مانند داروهای ضد افسردگی و مسدود کنندههای بتا) میتوانند باعث شوند که RHR کمتر از زمانی باشد که هیچ دارویی مصرف نمیکنید.
ضربان قلب بالا
وقتی ضربان قلب خیلی سریع باشد، تاکی کاردی نامیده میشود. برای بزرگسالان، ضربان قلب سریع بالاتر از 100 bpm تعریف میشود. اما آنچه خیلی سریع در نظر گرفته میشود به سن و سلامت کلی شما نیز بستگی دارد. انواع مختلفی از تاکی کاردی مانند چند کانونی دهلیزی ، بطنی و سینوسی وجود دارد. طبقهبندی این انواع بر اساس علت آنها و قسمتی از قلب است که بر آن تأثیر میگذارند. تجربه تاکی کاردی ممکن است موقتی باشد. برخی از علل احتمالی تاکی کاردی میتواند شامل موارد زیر باشد:
وضعیت سلامت زمینهای
اضطراب یا استرس
مصرف زیاد کافئین
مصرف زیاد الکل
اختلالات الکترولیت
کم خونی
مشکلات هورمونی (یعنی تیروئید)
تب
ورزش یا فعالیت بدنی شدید
عوارض جانبی دارو
سیگار کشیدن
استفاده از داروهای خاص (مانند کوکائین)
چطور تپش قلب نرمال داشته باشیم؟
شما باید همیشه هدفتان این باشد که به خوبی از قلب خود مراقبت کنید. این امر شامل ورزش منظم، خوردن غذاهای مفید برای قلب، به حداقل رساندن الکل و حفظ وزن متوسط است. علاوه بر این، باید به طور منظم برای معاینه فیزیکی به دکتر قلب و عروق مراجعه کنید. این میتواند به تشخیص زودهنگام ناهنجاریهای کلسترول بالا یا فشار خون نیز کمک کند. اگر قبلاً بیماری قلبی دارید، باید وضعیت خود را به دقت بررسی کنید و به برنامه درمانی خود پایبند باشید. تمام داروها را طبق دستور پزشک مصرف کنید. حتماً هر گونه علائم جدید یا بدتر شدن وضعیتتان را نیز فوراً به پزشک خود گزارش دهید. توجه به این نکات سلامت قلب خود را افزایش دهید:
استرس خود را کاهش دهید.
در صورت امکان مصرف کافئین خود را محدود کنید.
مصرف نوشیدنیهای انرژی زا را محدود کنید.
مصرف الکل خود را کمتر کنید.
سیگار کشیدن ضربان قلب شما را افزایش میدهد و ترک آن به کاهش ضربان قلب کمک کند.
از مصرف حشیش یپرهیزید.
از عوارض جانبی داروها آگاه باشید.
تپش قلب علامت شایع یائسگی
گرگرفتگی، بیخوابی و عرق شبانه از مواردیست که با یائسگی پیش می آید و این عوامل در تپش قلب بی تاثیر نیست. زنان با یائسگی بیشتر در معرض بیماریهای قلبی قرار میگیرند و معمولا این دوران را با تپش قلب سپری میکنند. نکته حائز اهمیت این است که نباید این حالت را در دوران یائسگی کم اهمیت قلمداد کرد، چرا که تشخیص آریتمی غیرعادی قلب مهم است و گاهی این حالت احتمال خطر بیماریهای قلبی را در این دوران بالا میبرد.
در مواردی با تغییر شیوه زندگی، کنترل وزن، سیگار نکشیدن و داشتن فعالیت بدنی در صورتیکه این تپش قلب ناشی از بیماری خاصی نباشد، میتوان آن را بهبود بخشید. همچنین میتوان با ارائه آموزشهایی با عنوان مانورهای واگی، تپش قلب را به حالت عادی بازگرداند. اعمالی چون حبس نفس بهطور کوتاهمدت، سرفه پیدر پی، زدن آب سرد به صورت، نیشگون گرفتن از پوست بازو به حدی که باعث درد شود، میتواند به فرد کمک کند.
درمان خانگی تپش قلب
استرس و تپش قلب
استرس بیشترین عامل تپش قلب است. برای کاهش استرس، چند قطره روغن اسطو خودوس را روی یک دستمال بریزید و استنشاق کنید. همچنین خواب منظم در شبانه روز میتواند ضربان قلب را تنظیم کند.
تنظیم ضربان قلب با مصرف آب نارگیل
یکی از قابل توجهترین خوراکیهایی که میتواند ضربان قلب را تنظیم کند، آب نارگیل است. این ماده غذایی، با ایجاد تعادل در الکترولیتهای بدن به تنظیم فشار خون کمک میکند. میزان الکترولیتها در بدن مانند: پتاسیم، کلسیم، سدیم و منیزیم در تعادل تپش قلب موثر است.
درمان تپش قلب با سنبل الطیب
در قالب مادهای برای کمک به خواب بهتر ، کاهش استرس، ضدالتهاب ، ضد درد و داروی مسکن مورد استفاده قرار میگیرد و با مصرف آن موجب آرامش بدن و ذهن میشود .
تنظیم ضربان قلب با عسل و آبلمو
عسل ازجمله مواد غذایی است که براحتی جذب میشود. مصرف 1 لیوان آب با یک قاشق غذا خوری عسل و آب نصف لیمو قبل از خواب میتواند تپش قلب را بهبود دهد.
رژیم غذایی برای درمان تپش قلب
با خوردن یک لیوان آب سرد علاوه بر آن سرگیجه، اضطراب و استرس کاهش پیدا میکند. با شستن صورت با آب سرد یا گرفتن دوش آب سرد، ریتم طبیعی قلب تنظیم میشود. بطور کلی رژیم غذایی شامل خوردن میوه، سبزیجات و مصرف غلات تصفیه شده مانند آرد سفید، غلات سبوسدار، جو دوسر و محدود کردن استفاده از چربیهای اشباع شده به سلامت قلب کمک میکند.
تپش قلب در ذهن
با وجود اینها، تپش قلب در ذهن بیماران (به ویژه آنهایی که ترس از ابتلا به بیماریهای قلبی دارند) اهمیت زیادی دارد. ترس بویژه زمانی افزایش مییابد که بیمار بداند بیماری قلبی دارد، یا به او گفته میشود که امکان بیماری قلبی در او وجود دارد. اضطراب ناشی از این ترس و آگاهی باعث افزایش فعالیت اتونوم و لذا افزایش ضربان قلب و تغییر ریتم قلب میشود. تپش قلب توسط بیمار به صورت احساس کوبیدن، پرپر زدن، فرو ریختن و احساس پرش توصیف میشود.
باید بدانید که میزان حساسیت افراد مختلف در برابر تغییرات فعالیت قلب متفاوت است. بعضی از بیماران از وجود شدید ترین و نامنظمترین آریتمیها آگاهی ندارند در حالیکه اکستراسیستولهای گهگاهی در برخی دیگر ناراحتی شدید ایجاد میکند.
فرد مبتلا به ارگانیک قلبی و تغییر طولانی مدت تعداد و ریتم ضربان قلب و حجم ضربهای با اختلالات مزبور تطابق پیدا کرده و در مقایسه با افراد سالم، حساسیت کمتری به این اختلالات نشان میدهد. پس تاکی کاردی یا فیبریلاسیون دهلیزی مداوم، با احساس تپش قلب دائمی همراه نیست در حالیکه تغییر ناگهانی و کوتاه مدت ضربان و ریتم قلبی سبب ناراحتی سوبژکتیو میشود.
کافی است سن خود را وارد کنید تا حداقل و حداکثر ضربان قلب پیشنهادی برای هر سطح فعالیت (سبک، متوسط، سنگین) محاسبه شود. این محدوده کمک میکند تمرینها نه خیلی سبک باشند که نتیجه ندهند و نه آنقدر سنگین که به بدن فشار بیاورند.
حداکثر ضربان قلب عدد تقریبی بالاترین سرعت تپش قلب در تمرین شدید است که معمولاً بر اساس سن تخمین زده میشود. درصدهایی از این عدد، محدودههای تمرینی شما را میسازند؛ مثلاً برای چربیسوزی یا استقامت، درصدهای متفاوتی پیشنهاد میشود.
ضربان استراحت برای بیشتر بزرگسالان معمولاً بین ۶۰ تا ۹۰ تپش در دقیقه است. هرچه بدن آمادهتر باشد، این عدد میتواند پایینتر باشد. پیگیری منظم این مقدار به شما نشان میدهد آمادگی بدنیتان بهتر شده یا نیاز به استراحت و بازیابی دارید.
در این شرایط حتماً قبل از شروع برنامهٔ ورزشی با پزشک مشورت کنید. برخی داروها ضربان قلب را تغییر میدهند و ممکن است محدودههای عمومی برای شما مناسب نباشد. پزشک یا مربی آگاه میتواند محدودهٔ شخصیسازیشده پیشنهاد دهد.
برای ضربان استراحت، صبح بعد از بیدار شدن (قبل از قهوه یا فعالیت) اندازهگیری کنید. برای تمرین، در میانهٔ فعالیت و بلافاصله پس از پایان بررسی کنید. استفاده از ساعت یا نوار سینهای دقت را بالا میبرد و روند تغییرات را بهتر نشان میدهد.
من وحید مجیدی، مدرس طراحی و برنامهنویسی وب با سابقهی تدریس در دانشگاه تهران و مجتمع فنی تهران. در طول سالها فعالیت آموزشی، تلاش کردهام مفاهیم فنی را بهصورت پروژهمحور و کاربردی آموزش دهم تا هنرجویان و دانشجویان بتوانند مهارتهای خود را در محیطهای واقعی توسعه دهند و به متخصصان کارآمد در حوزهی فناوری تبدیل شوند.
در کنار تدریس، بهعنوان طراح و برنامهنویس وب در توسعهی سامانههای نرمافزاری، پلتفرمهای فروش آنلاین و سیستمهای سازمانی فعالیت دارم. تخصص من در طراحی، توسعه و بهینهسازی سامانههای تحت وب است؛ از برنامهنویسی فرانتاند و بکاند گرفته تا معماری نرمافزار، سئو و زیرساختهای DevOps.