کیمیا - معنی اسم, ریشه, تلفط و اطلاعات دیگر

1- ماده‌اي فرضي كه به گمان قدما فلزاتي مانند مس و قلع را به طلا و نقره تبديل مي‌كند، اكسير؛ 2- (به مجاز) هر چيز ناياب و دست نيافتني؛ 3- (در قديم) (به مجاز) افسون، مكر و حيله؛ 4- (در تصوف) (به مجاز) انسان كامل مكمل كه مي‌تواند سالكان را تربيت كند و به مقامات عرفاني برساند.

معنی اسم کیمیا در فرهنگ فارسی عمید :
در باور قدما، ماده ای فرضی که به وسیلۀ آن می توان هر فلز پَست مانندِ مس را تبدیل به زر کرد، اکسیر. [مجاز] هرچیز نادر و کمیاب. [قدیمی] شیمی. (تصوف) [مجاز] مرشد، کامل. [قدیمی، مجاز] مکر، حیله، تدبیر، افسون، فریب.

معنی اسم کیمیا در فرهنگ معین :
ماده ای که به عقیده قدما می توانست مس را تبدیل به طلا کند. مکر و حیله. عشق، عاشقی. هر چیز نادر و نایاب، دست نیافتنی. در تصوف نظر پیرو مرشد کامل.

معنی اسم کیمیا در فرهنگ فارسی :
یکی از علوم خفیه که از علوم خمسه محتجبه قدما بود و آن صنعتی است که معتقد بودند بوسیله آن اجساد ناقص را بمرتبه کمال توانند رسانید مثلا قلعی و مس را تبدیل بنقره و طلا کنند. یا اهل کیمیا. کیمیا گران. ماده ای که بوسیله آن اجساد ناقص را بکمال رسانند اکسیر یا کیمیای اکبر . اکسیر . یا کیمیای جان. شراب انگوری. شیمی. حیله مکر چاره. عشق، عاشقی. نظر، پیرو، مرشد، کامل.

معنی اسم کیمیا در لغت‌نامه دهخدا :
عملی است مشهور نزد اهل صنعت که به سبب امتزاج روح و نفس ، اجساد ناقصه را به مرتبه ٔ کمال رسانند یعنی قلعی و مس را نقره و طلا کنند، و چون این عمل خالی از حیله و مکری نیست از این جهت به این نام خوانند. دانش ساختن زر و سیم از بسایط دیگر. اکسیر، و گویند دارویی است که چون بر معدنیات ریخته گردد آنها را به سوی فلک شمسی یعنی زر و به سوی فلک قمری یعنی سیم روان گرداند. و این کلمه دخیل است. کنایه از عشق و عاشقی. عزیز و نایاب. به مجاز، هر چیز نادر و کمیاب. آنچه دیر و دشوار به دست آید یا هرگز به دست نیاید. نظر پیر و مرشد کامل را نیز گویند. نزد صوفیه ، عبارت است از قناعت به موجود و ترک شوق به مفقود. تهذیب نفس است به واسطه ٔ اجتناب از رذایل و تزکیه ٔ آن از آنها و تحلیه‌ی آن به فضایل.

 

سیم دغل خجالت و بدنامی آورد
خیز ای حکیم تا طلب کیمیا کنیم

سعدی

خاک و آب مرده آمد کیمیای زندگی
مردگان جویند یا رب زندگی از کیمیا

ناصرخسرو

هر نظری کز سر صدق و صفاست
گر به حقیقت نگری کیمیاست

کاشفی