یلدا - معنی اسم, ریشه, تلفط و اطلاعات دیگر

(سرياني) 1- آخرين شب پاييز در نيم‌كره شمالي و بلندترين شب سال [مقارن ميلاد عيسي (ع)]؛ 2- (در قديم) (به مجاز) تاريك و بلند يا تاريك و عميق.

معنی اسم یلدا در فرهنگ فارسی عمید :
شب آخر پاییز و اول زمستان که مقارن است با ولادت حضرت عیسی. (صفت) [قدیمی، مجاز] تاریک و طولانی.

معنی اسم یلدا در فرهنگ معین :
این واژه سُریانی و به معنای تولد و زایش است . یعنی تولد مهر (متیرا) در شب اول زمستان که بلندترین شب سال است و ایرانیان به یُمن تولد مهر در این شب جشنی برپا می کنند.

معنی اسم یلدا در فرهنگ فارسی :
کلمه سریانی، میلاد، وقت ولادت، زمان ولادت حضرت عیسی، شب یلدا: شب اول دیماه که درازترین شب‌ها است. (اسم) درازترین شب سال شب اول برج جدی شب چله بزرگ زمستان. توضیح این کلمه درسریانی بمعنی میلاد است چون شب یلدا را با میلاد مسیح تطبیق میکرده‌اند از این رو بدین نام نامیدند.

معنی اسم یلدا در لغت‌نامه دهخدا :
لغت سریانی است به معنی میلاد عربی، و چون شب یلدا را با میلاد مسیح تطبیق می کرده اند از این رو بدین نام نامیده اند. باید توجه داشت که جشن میلاد مسیح (نوئل) که در ۲۵ دسامبر تثبیت شده، طبق تحقیق محققان در اصل، جشن ظهور میترا (مهر) بوده که مسیحیان در قرن چهارم میلادی آن را روز تولد عیسی قرار دادند. یلدا اول زمستان و شب آخر پاییز است که درازترین شب‌های سال است و در آن شب یا نزدیک بدان، آفتاب به برج جدی تحویل می کند و قدما آن را سخت شوم و نامبارک می انگاشتند. در بیشتر نقاط ایران در این شب مراسمی انجام میشود. شعرا زلف یار و همچنین روز هجران را از حیث سیاهی و درازی بدان تشبیه کنند.

دختری کوچک و زیبا، سفید چون برف و خندان همچون اناری رسیده در شبی سیاه و طولانی به دنیا آمد اگر شما بخواهید برای این دختر نامی انتخاب کنید این نام چیست؟

در ایران قدیم پایان هر فصل و شروع فصلی تازه را جشن می‌گرفتند، به دیدار یکدیگر می‌رفتند، آتشی روشن می‌کردند و تمام شب را دورهم می‎‌نشستند و صحبت می‌کردند. یکی از این جشن های زیبا در پایان فصل پاییز و شروع فصل سرد زمستان برگزار می‌شد. جشنی که در غرب با تولد حضرت مسیح مصادف است و جشن کریسمس نام دارد. این جشن باستانی هنوز در ایران برگزار می‌شود و همه‌ی مردم به آن علاقه دارند و احترام می‌گذارند. این جشن در شب اولین روز زمستانی ترتیب داده می‌شود. این جشن نماد تولد و زایش مهر(میترا) است و پر است از میوه های خوشمزه و آجیل های جورواجور، در خانه های قدیمی همه اعضای خانواده به دور کرسی جمع می‌شوند و بزرگ جمع غزلی از دیوان حافظ می‌خواند، انار می‌خورند و هندوانه سرخ به یکدیگر تعارف می‌کنند تا برای شروع فصلی سرد همچون آنش کنار هم گرم بمانند و بهار را انتظار بکشند. این شب زیبا علاوه بر کارهای جذابی که در آن انجام می‌شود یک نام زیبا هم دارد. نام این شب، شب یلداست! بلندترین شب سال! تاریک ترین تاریکی ها که بازهم به روشنی ختم می‌شود. شبی گرم و دوستانه که آنقدر به خوشی می‌گذرد که هیچکس دلش نمی‌خواهد صبح شود. مردمان سرزمین های دیگر و مسیحیان کشور عزیزمان هم شب کریسمس را جشن می‌گیرند و تمام خانواده به دور هم جمع می‌شوند و به کودکان هدیه های زیبا تقدیم می‌کنند. این شب هم در آئین ایرانیان هم مسیحیان، شب مقدسی است. پس نامش هم متبرک است. اگر دخترتان در اینچنین شبی متولد شد، نام یلدا بهترین انتخاب است. اگر به دنبال نامی اصیل هستید که نام و نشانی از آئین های باستانی ایران داشته باشد یلدا بهترین گزینه است. اگر دخترتان چشمانی سیاه چون شب دارد هم می‌توانید به خاطر چشمان یلدایی اش نامش را یلدا بگذارید. این نام مقدس قدم و نفس دخترتان را مبارک خواهد کرد.

در سالی اگر شبی ست، یلدا
در یک مه آن صنم دو یلداست.

رضا هدایت