بدان كه از تكاليف زائران در شهر كاظمين، رفتن به مدائن است، براى زيارت عبد صالح الهى، جناب سلمان محمّدى رضوان اللّه عليه كه نخستين اركان اربعه است، و خاص به شرافت سلمان منّا اهل البيت و درآمده در شمار اهل بيت نبوّت و عصمت است. در فضيلت او جناب رسول خدا صلى اللّه عليه و آله فرمود: «سلمان دريايى است كه نخشكد، و گنجى است كه پايان نپذيرد، سلمان از ما اهل بيت است، حكمت میبخشد و برهان مى آورد. » حضرت امير عليه السّلام او را مانند لقمان، بلكه امام صادق عليه السّلام او را بهتر از لقمان دانسته، و حضرت باقر عليه السّلام او را از متوسّمين [كسانى كه با تمام وجودشان در صدد شناخت حق و در جستجوى حقايق الهی اند] برشمرده. از روايات استفاده میشود كه آن جناب اسم اعظم را می دانست و از محدّثين - به فتح دال - [كسی كه فرشتگان با او سخن مى گويند] بوده است. براى ايمان ده درجه است و او در درجه دهم قرار داشت و عالم به غيب و زمان مرگ افراد بود، و در دنيا از خوراكي هاى بهشت تناول فرمود و بهشت مشتاق و عاشق او بود و خدا و رسول او را دوست داشتند و حق تعالى پيامبر صلى اللّه عليه و آله را به محبّت چهار نفر امر فرمود كه سلمان يكى از ايشان است و آياتى در مدح او و همتايان او نازل شد و جبراييل هرگاه بر حضرت رسول صلى اللّه عليه و آله فرود میآمد امر ميكرد از جانب پروردگار به سلمان سلام برساند و او را به علم منايا [زمان مرگ افراد] و بلايا و انساب مطلّع گرداند و شبها براى او در خدمت پيامبر صلى اللّه عليه و آله مجلس انسى بوده حضرت رسول و امير مؤمنان عليهما السّلام چيزهايى از مخزون و مكنون علم خدا به او تعليم كردند كه غير او قابليت و قدرت تحمّل آن را نداشتنه و به مرتبه اى رسيد كه امام صادق عليه السّلام فرمود: «سلمان دانش اول و آخر را يافت و او دريايى است كه هرچه از او برگرفته شود پايان نپذيرد و او از ما اهلبيت است» برای شوق زائران و رغبتشان به زيات آنجناب كافى است تفكّر كردن در اختصاص و امتيازش در ميان تمام صحابه و جميع امّت به اينكه حضرت امير مؤمنان عليه السّلام در يك شب از مدينه به مدان رفت، و به دست مبارك خود او را غسل داد و كفن كرد و بر او با صفوفى بسيار از ملائكه نماز خواند و در همان شب به مدينه بازگشت زهى شرافت و مودّت و محبّت به خانواده رسالت كه انسان را به اين مرتبه از شكوه و عظمت ميرساند امّا كيفيّت زيارت آنجناب: بدانكه سيّد ابن طاووس در كتاب «مصباح الزّائر» براى آن بزرگوار چهار زيارت نقل كرده و ما در اينجا به همان زيارت اول اكتفا میكنيم و در كتاب «مدّيه» زيارت چهارم را كه شيخ در «تهذيب» ذكر فرموده نقل كرديم. چون خواستى آن جناب را زيارت كنى، نزد قبر او به طرف قبطه میايستى و میگويى:
السَّلامُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ خَاتَمِ النَّبِيِّينَ السَّلامُ عَلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ سَيِّدِ الْوَصِيِّينَ السَّلامُ عَلَى الْأَئِمَّةِ الْمَعْصُومِينَ الرَّاشِدِينَ السَّلامُ عَلَى الْمَلائِكَةِ الْمُقَرَّبِينَ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا صَاحِبَ رَسُولِ اللَّهِ الْأَمِينِ [الْأَمِينَ ] السَّلامُ عَلَيْكَ يَا وَلِيَّ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا مُودَعَ أَسْرَارِ السَّادَةِ الْمَيَامِينِ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا بَقِيَّةَ اللَّهِ مِنَ الْبَرَرَةِ الْمَاضِينَ السَّلامُ عَلَيْكَ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ أَشْهَدُ أَنَّكَ أَطَعْتَ اللَّهَ كَمَا أَمَرَكَ وَ اتَّبَعْتَ الرَّسُولَ كَمَا نَدَبَكَ وَ تَوَلَّيْتَ خَلِيفَتَهُ كَمَا أَلْزَمَكَ وَ دَعَوْتَ إِلَى الاهْتِمَامِ بِذُرِّيَّتِهِ كَمَا وَقَفَكَ [وَفَّقَكَ ] ،
سلام بر رسول خدا، محمّد بن عبد اللّه خاتم پيامبران، سلام بر امير مؤمنان سرور جانشينان، سلام بر امامان معصوم هدايت گر، سلام بر فرشتگان مقرّب سلام بر تو اى يار امين رسول خدا، سلام بر تو اى دوست امير مؤمنان سلام بر تو اى سپرده شده اسرار پرميمنت، سلام بر تو اى باقيمانده خدا، از نيكان پيشين، سلام بر تو اى ابا عبد اللّه و رحمت و بركات خدا. گواهى میدهم كه تو خدا را آنگونه كه فرمان داد فرمان بردى، و از رسولش آن طور كه تو را فرا خواند پيروى نمودى، و خليفه اش را متابعت كردى چنان كه بر تو واجب نمود، و به نكوداشت فرزندانش دعوت كردى، آنچنان كه تو را آگاه ساخت،
وَ عَلِمْتَ الْحَقَّ يَقِينا وَ اعْتَمَدْتَهُ كَمَا أَمَرَكَ [وَ] أَشْهَدُ أَنَّكَ بَابُ وَصِيِّ الْمُصْطَفَى وَ طَرِيقُ حُجَّةِ اللَّهِ الْمُرْتَضَى وَ أَمِينُ اللَّهِ فِيمَا اسْتُودِعْتَ مِنْ عُلُومِ الْأَصْفِيَاءِ أَشْهَدُ أَنَّكَ مِنْ أَهْلِ بَيْتِ النَّبِيِّ النُّجَبَاءِ الْمُخْتَارِينَ لِنُصْرَةِ الْوَصِيِّ أَشْهَدُ أَنَّكَ صَاحِبُ الْعَاشِرَةِ وَ الْبَرَاهِينِ وَ الدَّلائِلِ الْقَاهِرَةِ وَ أَقَمْتَ الصَّلاةَ وَ آتَيْتَ الزَّكَاةَ وَ أَمَرْتَ بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَيْتَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ أَدَّيْتَ الْأَمَانَةَ وَ نَصَحْتَ لِلَّهِ وَ لِرَسُولِهِ وَ صَبَرْتَ عَلَى الْأَذَى فِي جَنْبِهِ حَتَّى أَتَاكَ الْيَقِينُ لَعَنَ اللَّهُ مَنْ جَحَدَكَ حَقَّكَ وَ حَطَّ مِنْ قَدْرِكَ لَعَنَ اللَّهُ مَنْ آذَاكَ فِي مَوَالِيكَ لَعَنَ اللَّهُ مَنْ أَعْنَتَكَ فِي أَهْلِ بَيْتِكَ [نَبِيِّكَ ] لَعَنَ اللَّهُ مَنْ لامَكَ فِي سَادَاتِكَ لَعَنَ اللَّهُ عَدُوَّ آلِ مُحَمَّدٍ مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ مِنَ الْأَوَّلِينَ وَ الْآخِرِينَ وَ ضَاعَفَ عَلَيْهِمُ الْعَذَابَ الْأَلِيمَ،
و حق را به يقين دانستى، و به آنچنان كه فرمان دادى اعتماد كردى، گواهى میدهم كه تو درگاه جانشين مصطفى، و راه حجّت خدا مرتضى، و امين خدايى در آنچه از علوم برگزيدگان به تو سپرده شده، گواهى میدهم كه تو از اهل بيت پيامبرى، آن شرافتمندان برگزيده براى يارى جانشين آن حضرت گواهى میدهم كه تو صاحب درجات دهگانه ايمان، و دلايل مغلوب كننده اى، و تو نماز را به پا داشتى، و زكات را دادی و امر به معروف و نهى از منكر كردى، و امانت الهى را ادا نمودى، و براى خدا و رسولش خيرخواهى كردى، و در جنب خدا بر آزار مردم صبر نمودى، تا مرگ تو را دررسيد، خدا لعنت كند كسى را كه حق تو را انكار كرد، و از مقامت كاست، خدا لعنت كند كسى را كه تو درباره سرورانت آزرد، خدا لعنت كند كسى را كه تو درباره خانواده ات به زحمت افكند. خدا لعنت كند كسى را كه تو را درباره سرورانت سرزنش نمود، خدا لعنت كند دشمن خاندان محمّد را، از پرى و آدمى، از پيشينيان و پسينيان، و بر آنان عذاب دردناك را دوچندان گرداند،
صَلَّى اللَّهُ عَلَيْكَ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْكَ يَا صَاحِبَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ عَلَيْكَ يَا مَوْلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى رُوحِكَ الطَّيِّبَةِ وَ جَسَدِكَ الطَّاهِرِ وَ أَلْحَقَنَا بِمَنِّهِ وَ رَأْفَتِهِ إِذَا تَوَفَّانَا بِكَ وَ بِمَحَلِّ السَّادَةِ الْمَيَامِينِ وَ جَمَعَنَا مَعَهُمْ بِجِوَارِهِمْ فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ [صَلَّى اللَّهُ عَلَيْكَ ] يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى إِخْوَانِكَ الشِّيعَةِ الْبَرَرَةِ مِنَ السَّلَفِ الْمَيَامِينِ وَ أَدْخَلَ الرَّوْحَ وَ الرِّضْوَانَ عَلَى الْخَلَفِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَ أَلْحَقَنَا وَ إِيَّاهُمْ بِمَنْ تَوَلاهُ مِنَ الْعِتْرَةِ الطَّاهِرِينَ وَ عَلَيْكَ وَ عَلَيْهِمُ السَّلامُ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ.
درود خدا بر تو اى ابا عبد اللّه، درود خدا بر تو اى يار رسول خدا، (درود خدا بر او و خاندانش) ، و بر تو اى دوست امير مؤمنان و درود خدا بر روح پاكيزه و پيكر پاك تو، و خدا هنگامی كه ما را میميراند، به منّت و مهرش به تو و به جايگاه سروران با ميمنت ملحق سازد، و ما را همراه آنان و جوار ايشان در بهشت هاى پرنعمت گرد آورد، درود خدا بر تو اى ابا عبد اللّه، و درود خدا بر برادرانت شيعيان نيكوكار از گذشتگان پر ميمنت، و وارد كن نسيم رحمت و رضوان را، بر بازماندگان از اهل ايمان، و ملحق كند ما و آنان را به كسانى كه سلمان دوست داشت از عترت پاك و سلام و رحمت و بركات خدا بر تو و بر ايشان.
آنگاه سوره انّا انزلناه فى ليلة القدر را هفت مرتبه بخوان، سپس هرچه خواهى نماز مستحبّ بجا آور. مؤلّف گويد: چون خواستى از زيارت سلمان بازگردى، به جهت وداع نزد قبر بايست، و اين وداع را كه سيّد در آخر زيارت چهارم ذكر فرموده است بگو:
السَّلامُ عَلَيْكَ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ أَنْتَ بَابُ اللَّهِ الْمُؤْتَى مِنْهُ وَ الْمَأْخُوذُ عَنْهُ أَشْهَدُ أَنَّكَ قُلْتَ حَقّاً وَ نَطَقْتَ صِدْقاً وَ دَعَوْتَ إِلَى مَوْلايَ وَ مَوْلاكَ عَلانِيَةً وَ سِرّاً أَتَيْتُكَ زَائِراً وَ حَاجَاتِي لَكَ مُسْتَوْدِعاً وَ هَا أَنَا ذَا مُوَدِّعُكَ أَسْتَوْدِعُكَ دِينِي وَ أَمَانَتِي وَ خَوَاتِيمَ عَمَلِي وَ جَوَامِعَ أَمَلِي إِلَى مُنْتَهَى أَجَلِي وَ السَّلامُ عَلَيْكَ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الْأَخْيَارِ.
سلام بر تو اى ابا عبد اللّه، تو درگاه خدايى كه از آن درآيند، و از آن برگيرند، گواهى میدهم كه حق گفتى، و صادقانه سخن راندى، و به سوى مولايم در آشكار و نهان دعوت كردى، زائر به جانب تو آمدم، درحالیكه سپارنده حاجاتم به توام، و من اينك تو را وداع مى گويم، دين و امانت و عواقب كار و همه آرزويم را در طول عمرم به تو میسپارم، و سلام و رحمت و بركات خدا بر تو باد، و درود خدا بر محمّد و خاندان نيكويش.
آنگاه خدا را بسيار بخوان و بازگرد.
