مقام اول
در زيارت دو امام معصوم حضرت هادى و حضرت حسن عسگرى صلوات اللّه عليهما. هرگاه ان شاء اللّه بر سرّمن راى وارد شدى، و خواستی آن دو امام همام عليهما السّلام را زيارت كنى، غسل كن، و پس از رعايت آداب ورود به حرم هاى شريفه، تا در حرم مطهر با آرامش و وقار روانه شو، و اذن دخول عامّى را كه در اوايل اين باب ذكر شد بخوان، آنگاه وارد حرم مطهر شو، و آن دو بزرگوار را به اين عبارت كه صحيح ترين زيارات است زيارت كن
السَّلامُ عَلَيْكُمَا يَا وَلِيَّيِ اللَّهِ السَّلامُ عَلَيْكُمَا يَا حُجَّتَيِ اللَّهِ السَّلامُ عَلَيْكُمَا يَا نُورَيِ اللَّهِ فِي ظُلُمَاتِ الْأَرْضِ السَّلامُ عَلَيْكُمَا يَا مَنْ بَدَا لِلَّهِ فِي شَأْنِكُمَا أَتَيْتُكُمَا زَائِراً عَارِفاً بِحَقِّكُمَا مُعَادِياً لِأَعْدَائِكُمَا مُوَالِياً لِأَوْلِيَائِكُمَا مُؤْمِناً بِمَا آمَنْتُمَا بِهِ كَافِراً بِمَا كَفَرْتُمَا بِهِ مُحَقِّقاً لِمَا حَقَّقْتُمَا مُبْطِلا لِمَا أَبْطَلْتُمَا أَسْأَلُ اللَّهَ رَبِّي وَ رَبَّكُمَا أَنْ يَجْعَلَ حَظِّي مِنْ زِيَارَتِكُمَا الصَّلاةَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ أَنْ يَرْزُقَنِي مُرَافَقَتَكُمَا فِي الْجِنَانِ مَعَ آبَائِكُمَا الصَّالِحِينَ وَ أَسْأَلُهُ أَنْ يُعْتِقَ رَقَبَتِي مِنَ النَّارِ وَ يَرْزُقَنِي شَفَاعَتَكُمَا وَ مُصَاحَبَتَكُمَا،
سلام بر شما اى دو نماينده خدا، سلام بر شما اى دو حجّت خدا، سلام بر شما اين دو نور خدا در تاريكي هاى زمين، سلام بر شما اى آنان كه خدا اراده اش را درباره شما تغيير داد، زيارت كنان به حضور شما آمدم، به حق شما آگاهم دشمن دارم دشمنانتان را، و دوستدار دوستانِ تان هستم، به آنچه به آن ايمان آورديم مؤمنم، و به آنچه به آن كافر شديد كافرم، حق می دانم آنچه را حق دانستيد، و باطل می دانم آنچه را باطل دانستيد، از خدا، پروردگارم و پروردگارتان درخواست مى كنم، بهره ام را از زيارت شما دو تن درود بر محمّد و خاندانش قرار دهد، و همراهى شما را در بهشت ها نصيب من كند همراه پدران شايسته شما، و از او مى خواهم كه مرا از آتش دوزخ آزاد گرداند، و روزى من فرمايد شفاعت و مصاحبت شما را،
وَ يُعَرِّفَ بَيْنِي وَ بَيْنَكُمَا وَ لا يَسْلُبَنِي حُبَّكُمَا وَ حُبَّ آبَائِكُمَا الصَّالِحِينَ وَ أَنْ لا يَجْعَلَهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنْ زِيَارَتِكُمَا وَ يَحْشُرَنِي مَعَكُمَا فِي الْجَنَّةِ بِرَحْمَتِهِ اللَّهُمَّ ارْزُقْنِي حُبَّهُمَا وَ تَوَفَّنِي عَلَى مِلَّتِهِمَا اللَّهُمَّ الْعَنْ ظَالِمِي آلِ مُحَمَّدٍ حَقَّهُمْ وَ انْتَقِمْ مِنْهُمْ اللَّهُمَّ الْعَنِ الْأَوَّلِينَ مِنْهُمْ وَ الْآخِرِينَ وَ ضَاعِفْ عَلَيْهِمُ الْعَذَابَ وَ ابْلُغْ بِهِمْ وَ بِأَشْيَاعِهِمْ وَ مُحِبِّيهِمْ وَ مُتَّبِعِيهِمْ أَسْفَلَ دَرْكٍ مِنَ الْجَحِيمِ إِنَّكَ عَلَى كُلِّ شَيْ ءٍ قَدِيرٌ اللَّهُمَّ عَجِّلْ فَرَجَ وَلِيِّكَ وَ ابْنِ وَلِيِّكَ وَ اجْعَلْ فَرَجَنَا مَعَ فَرَجِهِمْ [فَرَجِهِ ] يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ.
و بين من و شما شناسايى پديد آورد، و دوستی پدران شايسته شما را از من نگيرد، و اين زيارت مرا آخرين بار از زيارت شما قرار ندهد، و مرا به رحمتش با شما محشور كند در بهشت. خدايا دوستى اين دو بزرگوار را نصيبم كن، و مرا بر آيين آن دو امام بميران. خدايا ستم كنندگان به حق خاندان محمّد را لعنت كن، و از آنان انتقام بگير. خدايا اوّلين و آخرينشان را لعنت نما، و عذاب را بر آنان دوچندان كن، و آنان و شيعيان و دوستداران و پيروانشان را به پست ترين گودى دوزخ برسان، چه تو بر هر چيز توانايى. خدايا در گشايش كار ولیّت و فرزند ولیّت شتاب كن، و گشايش كار ما را با گشايش كار ايشان قرار ده، اى مهربان ترين مهربانان.
و در دعا كردن براى خود، و پدر و مادرت بكوش و دعا كن به هر دعايى كه می خواهى، و اگر بتوانى نزديك قبر ايشان بروى، برو، و دو ركعت نماز قبر بخوان، و اگر نتوانى وارد مسجد شو و دو ركعت نماز بجا آر، و دعا كن به هر دعايى كه خواستى كه مستجاب است، و اين مسجد مجاور خانه ايشان است، و حضرت امام هادى و محمّد بن المشهدى و شيخ مفيد و شهيد نيز اين زيارت را در كتاب «مزار» خود، با اختلافى اندك نقل كرده اند. و بعد از جمله «فى الجنّة برحمته» فرموده اند: آنگاه برو، و خود را بر هر يك از آن دو قبر بينداز و آن را ببوس و طرف راست و چپ صورت خود را بر قبر بگذار، و پس از آن سر بردار و بگو: «اللّهمّ ارزقنى حبّهم و توفّنى على ملّتهم. . . تا آخر زيارت. و گفته اند نزديك سر مقدّس چهار ركعت نماز بخوان، و پس از نماز زيارت، هر اندازه خواهى نماز بگذار و پوشيده نماند كه آن دو بزرگوار در خانه خود دفن شدند، و براى آن خانه درى بود، كه گاهى باز می كردند و شيعيان وارد مى شدند، و كنار قبر زيارت می كردند، و گاهى بسته بود از بيرون مقابل پنجره اى كه بر ديوار، روبروى قبر مطهّر بود زيارت مى كردند، در صدر همين روايت مربوطه به زيارت ذكر شده است كه غسل می كنى و اگر بتوانى نزد قبر ايشان مى روى وگرنه، از برابر پنجره ای كه به سوی قبر باز مى شود به سلام اشاره مى كنى، و چنين زائرى نماز زيارت خود را در مسجد بجاى آورد. چون به همّت دوستان آن خانه برداشته شد، و به جاى آن بارگاه و حرم و رواق قرار گرفت، آن مسجد داخل در فضاى حرم شد، و اكنون در بين مردم معروف است، كه ايوان مستطيل، كه در صحن پشت سر عسکريّين عليهما السّلام به رواق متصّل است، همان مسجد مذكور است. در هر صورت، زائران از اين جهت آسوده شدند. براى آن دو بزرگوار زيارت مخصوص به هر كدام، و مشترك ميان هر دو امام، در كتاب هاى زيارتى ذكر شده است كه زائران اگر خواستند، نسخه آن كتاب ها فراوان است، و اگر زائر را حالى و مجالى باشد، مناسب است زيارت جامعه كبيره را، كه پس از اين ان شاء اللّه تعالى ذكر می شود بخواند، زيرا كه صدور آن كلمات رسا، كه داراى تمام مراتب اظهار بندگى و تذلّل، و اعتراف به عظمت و جلالت امامان است، از مصدر جلال حضرت هادى عليه السّلام مى باشد. سيّد ابن طاووس در كتاب «مصباح الزائر» براى هر يك از اين دو بزرگوار زيارت مبسوط، با صلوات بر آنان و دعاى پس از نماز زيارت نقل كرده، كه آوردنش در اين كتاب، گرچه موجب تطويل مى باشد، شايسته است، زيرا فوايد بسيارى در آن مندرج است. فرمود: هرگاه به «سرّ من راى» رسيدى، غسل كن، غسل زيارت و پاكيزه ترين جامه هاى خود را بپوش و با آرامى و وقار روانه شو، تا به درگاه حرم شريف برسى، وقتى رسيدى، طلب رخصت كن و بگو:
أَ أَدْخُلُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَ أَدْخُلُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَ أَدْخُلُ يَا فَاطِمَةُ الزَّهْرَاءُ سَيِّدَةَ نِسَاءِ الْعَالَمِينَ أَ أَدْخُلُ يَا مَوْلايَ الْحَسَنَ بْنَ عَلِيٍّ أَ أَدْخُلُ يَا مَوْلايَ الْحُسَيْنَ بْنَ عَلِيٍّ أَ أَدْخُلُ يَا مَوْلايَ عَلِيَّ بْنَ الْحُسَيْنِ أَ أَدْخُلُ يَا مَوْلايَ مُحَمَّدَ بْنَ عَلِيٍّ أَ أَدْخُلُ يَا مَوْلايَ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ أَ أَدْخُلُ يَا مَوْلايَ مُوسَى بْنَ جَعْفَرٍ أَ أَدْخُلُ يَا مَوْلايَ عَلِيَّ بْنَ مُوسَى أَ أَدْخُلُ يَا مَوْلايَ مُحَمَّدَ بْنَ عَلِيٍّ أَ أَدْخُلُ يَا مَوْلايَ يَا أَبَا الْحَسَنِ عَلِيَّ بْنَ مُحَمَّدٍ أَ أَدْخُلُ يَا مَوْلايَ يَا أَبَا مُحَمَّدٍ الْحَسَنَ بْنَ عَلِيٍّ أَ أَدْخُلُ يَا مَلائِكَةَ اللَّهِ الْمُوَكَّلِينَ بِهَذَا الْحَرَمِ الشَّرِيفِ.
آيا وارد شوم اى پيامبر خدا، آيا وارد شوم اى امير مؤمنان، آيا وارد شوم اى فاطمه زهرا، سرور بانوان جهانيان آيا وارد شوم اى مولايم حسن بن على، آيا وارد شوم اى مولايم حسين بن على، آيا وارد شوم اى مولايم علی بن الحسين، آيا وارد شوم اى مولايم محمّد بن على، آيا وارد شوم اى مولايم جعفر بن محمّد، آيا وارد شوم اى مولايم موسى بن جعفر، آيا وارد شوم اى مولايم على بن موسى، آيا وارد شوم اى مولايم محمّد بن علی آيا وارد شوم اى مولايم اى ابا الحسن على بن محمّد، آيا وارد شوم اى مولايم اى ابا محمّد حسن بن علی آيا وارد شوم اى فرشتگان خدا، اى گماشتگان به آستان اين حرم شريف.