آداب سرداب مطهر | مفاتیح‌الجنان

پيش از شروع بر مطلبى آگاهى میدهم، كه در كتاب «هدّية» ، از كتاب «تحيّة» نقل كرديم و آن مطلب اين است كه سرداب مطهّر داخل در خانه ان بزرگواران بود، و راه ورود به آن سرداب در قديم، يعنى پيش از بناى جديد، و ساختن صحن و قبّه و حرم، از پشت سر، نزديك به قبر نرجس خاتون بود، و شايد الآن در رواق باشد، از آنجا پايين مى رفتند، دالان طولانی تاريكى داشت، چون از انجا مى گذشتند به در سرداب غيبت مى رسيدند، كه اكنون آينه كارى شده، و از طرف قبله پنجره ای به صحن عسكريّين باز مى شود، و آن در از وسط اين سرداب باز مى شد، كه اكنون جاى كاشى كارى ديوار آن را به صورت محرابى ساخته اند، و همه اعمال اين سه امام عليهم السّلام از يك حرم انجام مى شد، لذا شهيد اول در كتاب «مزار» بعد از زيارت عسگريين عليهما السّلام زيارت سرداب را ذكر كرده پس از آن زيارت نرجس خاتون را. در حدود يك صدسال و اندى پيش از اين، مؤمن مؤيد، و انسان مسدّد، احمدخان دنبلى، صحن آن دو امام عليهما السّلام را به صورتى كه اكنون موجود است با هزينه كردن مبلغى گزاف جدا كرد، و براى آن روضه و قبّه عاليه اى ساخت، و براى سرداب مطهّر، صحنى جداگانه، و ايوان و راه و پلّه اى مستقل و دهليز و سردابى جدا، براى زنان بنا كرد، به شكلى كه الآن ديده میشود، و راه اوليّه و پله ها و در سرداب به كلّى بسته شد، و نشانى از آنها نيست، و جايى براى بجا آوردن بعضى از آداب وارده نمانده است، ولى جايگاه قسمتی از زيارت، كه اصل سرداب شريف است تغييرى نكرده. اما درخواست اجازه ورود، و خواندن اذن دخول پس بايد بگويم براساس پی جويى در تمام زيارات و تصريح علما بر اين مسئله كه از هر درى كه ورود به حرم شريف هر امامى از انجا رسم شده خواندن اذن دخول را بايد رعايت كرد و در آن حرم محترم نبايد بدون اذن وارد شد. اكنون شروع به بيان كيفيت زيارت میكنم، بدانكه اذن دخول ويژه سرداب مطهّر، همان زيارتى است كه پس از اين خواهد آمد و ابتداى آن «السّلام عليك يا خليفة اللّه » است. و در پايان آن اذن دخول گرفته مى شود، و بايد آن زيارت را، در كنار در سرداب، پيش از پايين رفتن دوم از باب زيارات نقل كرديم و اذن دخولى ديگر، علاّمه مجلسى از نسخه اى قديمى نقل فرموده: كه اول آن اين عبارات است: «اللّهمّ انّ هذه بقعة طهّرتها و عقوة شرّفتها» كه ما نيز آن را پس از اذن دخول عام نقل كرديم، به آنجا رجوع كن و به آن جملات اذن دخول بطلب، پس از آن وارد سرداب مطهّر شو، و حضرت را به آنچه خود دستور العمل داده اند زيارت كن، چنان كه شيخ جليل احمد بن ابى طالب طبرسى در كتاب شريف «احتجاج» روايت كرده كه از ناحيه مقدّسه، به سوى محمّد حميری پس از جواب مسائلى كه از آن حضرت پرسيده بود، اين مضمون شرف صدور يافت: