کلام ابن بطوطه | مفاتیح الجنان

زيارت حضرت امير المؤمنين عليه السّلام است كه برترين اعمال اين شب میباشد. و بدان كه ابو عبد اللّه محمّد بن بطوطه كه يكى از دانشمندان اهل سنت است در ششصد سال پيش از اين زمان (زمان تأليف مفاتيح الجنان) می زيسته، در سفرنامه خود معروف به «رحله ابن بطوطه» در بيان ورودش از مكّه معظّمه به نجف اشرف، روضه و قبر مبارك مولايمان امير المؤمنين عليه السّلام را ذكر نموده، و گفته است همه اهل اين شهر رافضى هستند، و براى اين روضه مباركه كراماتى ظاهر شده: از جمله در شب بيست وهفتم، ماه رجب كه نامش نزد اهل آنجا «ليلة المحيا» [شب بيدارى يا شب زندگانى] است، از عراقين [بصره و كوفه] و خراسان و شهرهاى فارس، و روم، افراد شل و مفلوج و زمين گيرى را كه حدود سى يا چهل نفر میشوند پس از عشا نزد ضريح مقدس على عليه السّلام می آورند، آنگاه مردم اجتماع میكنند، و به انتظار شفا يافتن و برخاستن آنان مى مانند. گروهى از اجتماع كنندگان نماز می خوانند، و عده اى ذكر مى گويند، و گروهى قرآن تلاوت مى كنند، و بعضى هم به تماشای روضه مباركه مشغول میشوند، تا آنكه نصف يا دوسوم از شب بگذرد، در اين هنگام تمام مبتلايان و زمين گيران كه محروم از حركت بودند، از جاى برمی خيزند درحالى كه صحيح و تندرستند و نقصى در آنان نيست و مى گويند: لا اله الاّ اللّه (معبودى جز خدا نيست) ، «محمّد رسول اللّه» (محمّد فرستاده خدا است) ، «علىّ ولى اللّه» (على ولىّ خدا است) ، و اين امرى است مشهور و معروف. من گرچه آن شب را در آن روضه درنيافتم، ولى از مردمان مورد اطمينان كه بر گفتارشان اعتماد داشتم شنيدم. و همچنين در مدرسه اى كه مهمانخانه آن حضرت است، سه نفر زمين گير را كه قدرت بر حركت نداشتند مشاهده كردم، يكی از مردمان روم، و ديگرى از اهالى اصفهان، و سومى از مردم خراسان بود، از هر سه پرسيدم، چگونه شما درمان نيافته و در اينجا مانده ايد؟ گفتند: ما شب بيست و هفتم رجب را درك نكرديم، اينجا مانده ايم تا شب بيست و هفتم آينده برسد، و شفاى خود را بگيريم، و به خاطر اين شب، مردم زيادى از شهرها جمع می شوند، و بازار بزرگى به مدّت ده روز برپا می گردد.