صبا ز منزل جانان گذر دریغ مدار
وز او به عاشق بی‌دل خبر دریغ مدار
معنی بیت 1
اي نسيم صبا از وزيدن برمنزل محبوب ، مضايقه مكن و از اينكه خبري از محبوب براي عاشق دل از دست داده بياوري دريغ مورز .
غزل شماره 247 حافظ - صبا ز منزل جانان گذر دریغ مدار
غزل‌های حافظ را بر اساس شماره یا عنوان پیدا کنید و بخوانید.
غزل مورد نظر را انتخاب کنید
متن کامل غزل
غزل شماره 247 حافظ
16 مصرع · حدود 2 دقیقه مطالعه
به شکر آن که شکفتی به کام بخت ای گل
نسیم وصل ز مرغ سحر دریغ مدار
معنی بیت 2
ايگل به شكر آنكه به آرزوي دل خود رسيده و شكوفا شده يي بوي وصال را به وسيله نسيم ، به بلبل برسان .
حریف عشق تو بودم چو ماه نو بودی
کنون که ماه تمامی نظر دریغ مدار
معنی بیت 3
آن زمان كه تو چون هلال ، نوجوان بودي من همدم و طالب عشق تو بودم اكنون كه چون بدر ، جوان برومندي شدي ( نظر لطف) خود را از من مگير.
جهان و هر چه در او هست سهل و مختصر است
ز اهل معرفت این مختصر دریغ مدار
معنی بیت 4
دنيا و هر چه در آن است خوار و بي مقدار است از عارفان اين (نظرِ لطف) را مضايقه مكن.
کنون که چشمه قند است لعل نوشین‌ات
سخن بگوی و ز طوطی شکر دریغ مدار
معنی بیت 5
اكنون كه لب لعل شيرينت سرچشمه شيريني هاست ، سخن بگوي و شكر خود را از اين عاشق كه به مانند طوطی خواستارآن است دريغ مكن .
مکارم تو به آفاق می‌برد شاعر
از او وظیفه و زاد سفر دریغ مدار
معنی بیت 6
شاعر ، خبر بخشش و بزرگواريها ي تورا در جهان مي پراكند . مقرري و خرج سفررا از او مضايقه مكن .
چو ذکر خیر طلب می‌کنی سخن این است
که در بهای سخن سیم و زر دریغ مدار
معنی بیت 7
جان كلام و منظور من اين است كه هر گاه تو طالب نام وشهرت نيك هستي ، در برابر ارزش سخن از پرداختن سيم وزر مضايقه مكن .
غبار غم برود حال خوش شود حافظ
تو آب دیده از این رهگذر دریغ مدار
معنی بیت 8
حافظ ، گرد و غبار غم و اندوه از ميان رفته و حالت روبه بهبودي خواهد گذاشت. از ريختن اشك در اين راه كوتاهي مكن.
🎧
خوانش صوتی غزل
معنی ابیات غزل شماره 247
معنی هر بیت در کنار همان بیت آمده است؛ با کلیک روی «معنی بیت» می‌توانید آن را باز یا بسته کنید.
معنی کلمات غزل
منزل:جايگاه ونزول و اقامت كاروان.
جانان:محبوب.
گذر:گذشتن ، در اينجا به معناي وزيدن.
دريغ مدار:مضايقه مكن.
بيدل: دل از دست داده .
به كام بخت:مطابق آرزو ، به مراد طالع .
حريف عشق:طرف وهمدم عشق.
ماه نو: هلال ، كنايه از نوجوان بودن.
ماه تمام:بدر، كنايه از جوان كامل عيار.
سهل:آسان ، خوار و بي ارزش ، ناچيز.
اهل معرفت:عارفان.
ايمن مختصر:اين اندك بي مقدار، كنايه به ( نظر) بيت ماقبل
.لعل نوشين:لب شيرين، لبشيرين لعل مانند
.مكارِم:مكرمت ها ، بزرگواريها.
به آفاق مي برد:به سراسر جهان اشاعه مي دهد.
وظيفه:مقرري ، حقوق معين ماهيانه يا ساليانه.
زادسفر:توشهسفر، خرج و هزينه مسافرت.
ذكرخير: نام وشهرت نيك
.سخن اين است:جان كلام در اين است.
توضیحات غزل
وزن غزل: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلات
بحر غزل: مجتث مثمن مخبون مقصور
*
خـ,اقاني:
پـيـام دوست ، نــسـيم سـحـر دريـغ مـدار بيا زگوشه نشينان خبر دريغ مدار
عراقي: (باقافيه ديگر)
نظـر زحـال مـن نـاتـوان دريـغ مــــــدار نظـاره رخـت ار عاشقان دريغ مدار
خواجو : (با قافيه ديگر)
مسيح وقتي ازين تن خسته ، دم دريغ مدار ز پا در آمدم از من قدم دريغ مدار
*
اين غزل را حافظ در هنگام قطعي شدن حكم تبعيدش، در شيراز برای شاه يحيي سروده و براي او به يزد ارسال داشته و نظر خوانندگان محترم را به صفحة 80 اين كتاب( چرا حافظ به يزد تبعيد شد ) جلب مي نمايد. انگيزه سرودن اين غزل طلب كمك و استعانت و گرفتن هزينه سفر برايرفتن به شهر تبعيد ، يعني يزد بوده است كه به طور مفصل، شرح ابيات اين غزل در صفحه 81 آمده و نيازي به تكرار نيست .
همچنين يادآور مي شود كه حافظ پيش از فرستادن اين غزل ، براي شاه يحيي غزل معروف :
اي فروغ حسن از روي خندان شما آب روي خوبي از چاه زنخدان شما
را براي شاه يحيي مي فرستد كه شاه يحيي به سبب احتياط و ملاحظه شاه شجاع بدان وقعي نمي نهد . پس از آن حافظ به گمان اينكه شاه يحيي به مفاد ايهامات و اشارات در آن طور كه بايد پي نبرده است، براي بار دوم اين غزل را عبارتي صريح تر سروده و ارسال مي دارد كه شرح غزلاولي در صفحات 76-80 اين كتاب و در همين فصل ( چرا حافظ به يزد تبعيد شد ) نيزآمده است و نظر خوانندگان محترم را بدان معطوف مي دارد.
یادداشت مقابلهٔ متن: متن این غزل با گنجور مقابله شده است. ضبط پیشینِ بخش‌های متفاوت: «کنون که چشمه قند است لعل نوشینت». این ضبط‌ها برای مراجعه به اختلاف نسخه یا خطای نسخه‌برداری ثبت شده‌اند؛ لزوماً همهٔ آن‌ها ضبط نامعتبر نیستند.
برداشت نمادین از غزل
این بخش، برداشت سرگرمی و تأمل شخصی است؛ با معنی ادبی ابیات و پیش‌بینی قطعی آینده تفاوت دارد.
در انتظار خبری هستید که به زودی به شما خواهد رسید و به شکرانه ی این خبر عبادت خدا را به جای آورید. هر کار سختی در دنیا با اراده ی قوی تان بسیار آسان می گردد. ثروت زیادی به دست می آورید که در راه خدا انفاق هم می کنید و این باعث زایل شدن غم از دلتان می شود.
