بهار و گل طرب انگیز گشت و توبه شکن
به شادی رخ گل بیخ غم ز دل برکن
معنی بیت 1
معني بيت 1( بهر و گل شادي افزا شد و توبه اي را كه مستان براي نوشيدن باده رده بودند شكستند پس به شادكامي چهره گل غم را از دل ريشه كن و جدا كن )
غزل شماره 388 حافظ - بهار و گل طرب انگیز گشت و توبه شکن
غزل‌های حافظ را بر اساس شماره یا عنوان پیدا کنید و بخوانید.
غزل مورد نظر را انتخاب کنید
متن کامل غزل
غزل شماره 388 حافظ
14 مصرع · حدود 1 دقیقه مطالعه
رسید باد صبا غنچه در هواداری
ز خود برون شد و بر خود درید پیراهن
معنی بیت 2
هواداري ( هواخواهي = از شدت شوق ) زخود برون شد (ازحالت غنچه بودن خارج شد ) طريق صدق ( راه و روش راستي )
طریق صدق بیاموز از آب صافی دل
به راستی طلب آزادگی ز سرو چمن
معنی بیت 3
مفهوم بيت 3( صفاي باطن اگر مي خواهي از آب صاف طلب كن ه ظاهر و باطن آن يكي است و اگر مي خواهي آزاده عالم باشي مانند ردخت سروفاقد تعلقات و ميوه باش )
ز دستبرد صبا گرد گل کلاله نگر
شکنج گیسوی سنبل ببین به روی سمن
معنی بیت 4
معني بيت 4( ا زهنرنمايي باد صبا و از دستبرد او به اطراف گل نگاه ن كه گيسوان آنرا پرچين كرده است و به روي سمن پيچ و تاب گيسوي سنبل رانظاره كن )
عروس غنچه رسید از حرم به طالع سعد
بعینه دل و دین می‌برد به وجه حسن
معنی بیت 5
معني بيت 5( غنچه مانند عروسي از سراپرده با اقبال نيكو خارج شد و ظاهر گرديد و بي پروا دل و دين مار ابا چهره زيبايش مي ربايد )
صفیر بلبل شوریده و نفیر هزار
برای وصل گل آمد برون ز بیت حزن
معنی بیت 6
صفير ( صدا بانگ ) شوريده( عاشق ) نقير ( فرياد ) هزار ( بلبل ) بيت ( خانه ) حزين ( اندوه ) بيت حزن ( در اينجا زمستان )
حدیث صحبت خوبان و جام باده بگو
به قول حافظ و فتوی پیر صاحب فن
معنی بیت 7
معني بيت 7( اي حافظ خبر قصه دوران را با آواز مطرب و به فتواي پير صاحب فن و پير مغان از جام باده بخواه )
🎧
خوانش صوتی غزل
معنی ابیات غزل شماره 388
معنی هر بیت در کنار همان بیت آمده است؛ با کلیک روی «معنی بیت» می‌توانید آن را باز یا بسته کنید.
معنی کلمات غزل
طریق صدق: راه راستی؛ کلاله: موی پیچیده؛ شکنج: پیچ‌وتاب؛ سمن: یاسمن؛ طالع سعد: بختِ خوش؛ نفیر و صفیر: بانگ و آواز؛ هزار: بلبل؛ بیت حزن: خانهٔ اندوه.
توضیحات غزل
توضیح ادبیِ افزوده در بازبینی (نقل از شرح جلالی نیست):
بهار سببِ گشودگی و شکستنِ اندوه است. آبِ صاف و سروِ راست به آموزگارِ صداقت و آزادگی تبدیل می‌شوند. غنچه به عروس و گل به محبوب تشبیه شده و بلبل از خانهٔ غم برای دیدار بیرون می‌آید.
یادداشت مقابلهٔ متن: متن این غزل با گنجور مقابله شده است. ضبط پیشینِ بخش‌های متفاوت: «به عینه دل و دین می‌برد به وجه حسن». این ضبط‌ها برای مراجعه به اختلاف نسخه یا خطای نسخه‌برداری ثبت شده‌اند؛ لزوماً همهٔ آن‌ها ضبط نامعتبر نیستند.
برداشت نمادین از غزل
این بخش، برداشت سرگرمی و تأمل شخصی است؛ با معنی ادبی ابیات و پیش‌بینی قطعی آینده تفاوت دارد.
همت داشته باش. دست از غم بردار و بهشادی بپرداز الان وقت پایکوبی است نه گوشه نشینی. طریق راستی و درستی را پیشه کن. آزاده باش و حرف دلت را بزن آنطور که می خواهی باش. طالع شما بسیار مبارک است خبر خوشی به شما می دهند که تمام حزن ها و غم ها یادتان می رود.
