رفتن به محتوای اصلی

غزل شماره 238 حافظ - جهان بر ابروی عید از هلال وسمه کشید

غزل‌های حافظ را بر اساس شماره یا عنوان پیدا کنید و بخوانید.

غزل مورد نظر را انتخاب کنید
متن کامل غزل

غزل شماره 238 حافظ

18 مصرع · حدود 2 دقیقه مطالعه

ribbon-top
1

جهان بر ابروی عید از هلال وسمه کشید

هلال عید در ابروی یار باید دید

معنی بیت 1

جهان با هلال ماه ابروی عید را آراسته است؛ هلال عید را باید در ابروی کمانی محبوب دید.

2

شکسته گشت چو پشت هلال قامت من

کمان ابروی یارم چو وسمه بازکشید

معنی بیت 2

وقتی یار ابروی کمانی خود را با وسمه آراست، قامت من از رنج عشق چون هلال خمیده شد.

3

مگر نسیم خطت صبح در چمن بگذشت

که گل به بوی تو بر تن چو صبح جامه درید

معنی بیت 3

گویی نسیم خطّ چهرهٔ تو صبح به چمن گذشته است که گل از بوی تو، مانند صبح، جامهٔ خود را چاک زده و شکفته است.

4

نبود چنگ و رباب و نبید و عود که بود

گل وجود من آغشته گلاب و نبید

معنی بیت 4

هنوز ساز و باده در جهان نبود که سرشت وجود من با گلاب و شراب آمیخته بود؛ عشق و شادی از آغاز در طینت من بوده است.

5

بیا که با تو بگویم غم ملالت دل

چرا که بی تو ندارم مجال گفت و شنید

معنی بیت 5

بیا تا غم و ملال دل را با تو بگویم؛ بی‌تو توان و فرصت گفت‌وگو ندارم.

6

بهای وصل تو گر جان بود خریدارم

که جنس خوب مبصر به هر چه دید خرید

معنی بیت 6

اگر بهای دیدار تو جان باشد، خریدارم؛ زیرا خریدارِ خبره جنس خوب را به هر قیمتی که باشد می‌خرد.

7

چو ماه روی تو در شام زلف می‌دیدم

شبم به روی تو روشن چو روز می‌گردید

معنی بیت 7

وقتی ماه چهرهٔ تو را در تاریکی زلفت می‌دیدم، شبم به نور روی تو مانند روز روشن می‌شد.

8

به لب رسید مرا جان و برنیامد کام

به سر رسید امید و طلب به سر نرسید

معنی بیت 8

جانم به لب رسید ولی آرزویم برآورده نشد؛ امید به پایان رسید اما جست‌وجو و طلب همچنان ادامه دارد.

9

ز شوق روی تو حافظ نوشت حرفی چند

بخوان ز نظمش و در گوش کن چو مروارید

معنی بیت 9

حافظ از شوق چهرهٔ تو چند سخن به نظم نوشته است؛ آن را بخوان و چون مروارید آویزهٔ گوش کن.

ribbon-bottom
🎧
خوانش صوتی غزل

معنی ابیات غزل شماره 238

معنی هر بیت در کنار همان بیت آمده است؛ با کلیک روی «معنی بیت» می‌توانید آن را باز یا بسته کنید.

معنی کلمات غزل

وسمه: رنگِ تیره برای آرایش ابرو؛ هلال: ماه نو؛ خط: موی تازهٔ چهره؛ نبید: باده؛ رباب: ساز زهی؛ ملالت: دلتنگی؛ مبصر: خریدار خبره؛ کام: آرزو و بهره.

توضیحات غزل

توضیح ادبیِ افزوده در بازبینی (نقل از شرح جلالی نیست):
غزل با هلال عید و ابروی محبوب آغاز می‌شود و از خمیدگیِ قامتِ عاشق به آرزوی دیدار می‌رسد. آمیختگیِ سرشت با گلاب و شراب، زبانِ ازلی بودنِ عشق است. تشبیه نظم به مروارید در پایان، شنیدن و به خاطر سپردنِ شعر را پیشنهاد می‌کند.

برداشت نمادین از غزل

این بخش، برداشت سرگرمی و تأمل شخصی است؛ با معنی ادبی ابیات و پیش‌بینی قطعی آینده تفاوت دارد.

یارتان حاضر به هر گونه فداکاری برای شما می باشد. هر ملامتی را به خاطر شما تحمل می کند و برای رسیدن به تو بهای سنگینی پرداخت کرده است. بدون شما زندگی برایش چون شب است. تو هم طلب او را برآورده ساز تا خوبی های او را جبران کرده باشی.

نظرات شما

توجه: شماره موبایل شما در وب‌سایت نمایش داده نمی‌شود
توجه: ایمیل شما در وب‌سایت نمایش داده نمی‌شود

وحید مجیدی صدر

وحید مجیدی صدر

مدیر ارشد فناوری (CTO) مدرس دانشگاه و مجتمع فنی تهران

من وحید مجیدی، مدرس طراحی و برنامه‌نویسی وب با سابقه‌ی تدریس در دانشگاه تهران و مجتمع فنی تهران. در طول سال‌ها فعالیت آموزشی، تلاش کرده‌ام مفاهیم فنی را به‌صورت پروژه‌محور و کاربردی آموزش دهم تا هنرجویان و دانشجویان بتوانند مهارت‌های خود را در محیط‌های واقعی توسعه دهند و به متخصصان کارآمد در حوزه‌ی فناوری تبدیل شوند.

در کنار تدریس، به‌عنوان طراح و برنامه‌نویس وب در توسعه‌ی سامانه‌های نرم‌افزاری، پلتفرم‌های فروش آنلاین و سیستم‌های سازمانی فعالیت دارم. تخصص من در طراحی، توسعه و بهینه‌سازی سامانه‌های تحت وب است؛ از برنامه‌نویسی فرانت‌اند و بک‌اند گرفته تا معماری نرم‌افزار، سئو و زیرساخت‌های DevOps.

سریع و آسان
بدون نیاز به نصب
دسترسی آنلاین
امکان گزارش خطا