جستجو در ابزارها

ورود و ثبت نام

با شماره موبایل خود وارد شوید یا حساب بسازید.

شعر و ادبیات

غزل شماره 331 حافظ - به تیغم گر کشد دستش نگیرم

متن کامل غزل

غزل شماره 331 حافظ

شماره غزل
331
تعداد مصرع
14
زمان مطالعه
حدود 1 دقیقه
1

به تیغم گر کشد دستش نگیرم

وگر تیرم زند منت پذیرم

معنی بیت 1

اگر با تیغ مرا بکشد دستش را نمی گیرم و اگر با تیر مرا بزند سپاسگزار او خواهم بود .

2

کمان ابرویت را گو بزن تیر

که پیش دست و بازویت بمیرم

معنی بیت 2

به کمان ابروی ما بگو که با تیر (مژگان) مرا بزند و از پای درآورد تا در مقابل دست و بازوی او بمیرم .

3

غم گیتی گر از پایم درآرد

بجز ساغر که باشد دستگیرم

معنی بیت 3

آنگاه که غم دنیامرا از پای درآوَرَد، به غیر از پیمانه شراب چه کسی مرا دستگیری خواهد کرد؟

4

برآی ای آفتاب صبح امید

که در دست شب هجران اسیرم

معنی بیت 4

ای خورشید صبح آرزوها سر برآور (و مرا رهایی بخش) که من در دست شب فراق اسیرم .

5

به فریادم رس ای پیر خرابات

به یک جرعه جوانم کن که پیرم

معنی بیت 5

ای پیرخرابات به فریادم برس و با یک پیمانه شراب مرا جوان کن که پیرم .

6

به گیسوی تو خوردم دوش سوگند

که من از پای تو سر بر نگیرم

معنی بیت 6

دیشب به زلف های تو سوگند خوردم که سرم را از خاک پای تو بلند نکنم .

7

بسوز این خرقه تقوا تو حافظ

که گر آتش شوم در وی نگیرم

معنی بیت 7

حافظ این خرقه و بالاپوش تقوی! را خود با آتش بسوزان تا آنگاه که من از آتش عشق شعله ور میشوم، در آن نگیرم .

خوانش صوتی غزل

معنی ابیات غزل شماره 331

معنی هر بیت در کنار همان بیت آمده است.

معنی کلمات غزل

مِنَّت پذیرم
منتش را پذیرا هستم، از او ممنون خواهم بود .
ساغر
جام و پیمانه شراب .
آفتاب صبح امید
(اضافه تشبیهی) امید به آفتاب صبح یعنی خورشید تشبیه شده است .
پیر خرابات
پیر و استاد و مرشدی که در خرابات مأوا دارد، کنایه از انسان کامل .
خرقه تقوی
بالاپوش تقوی، کنایه از لباسی که به عنوان تظاهر و مردم فریبی بر روی سایر لباس ها پوشیده شده و از آن بوی ریا و ظاهر فریبی می آید .
گر آتش شوم
اگر به مانند آتش سوزان و گرم شوم .
در وی نگیرم
نمی توانم آن را گرم و شعله ور کنم، در آن نگیرم و آن رابسوزانم .

توضیحات غزل

وزن غزل : مفاعیلن مفاعیلن فعولن بحر غزل : هزج مسدّس محذوف

همانطور که در صفحه 92-93 این کتاب اشاره شد، حافظ این غزل را در یزد سروده و روی سخنش با شاه شجاع است و در بیت چهارم، خواسته قلبی خود را که بازگشت شاه شجاع از کرمان به شیراز، و از طریق یزد است بازگو می کند تا در رفتن به شیراز با شاه هم رکاب گردد . شاعر در بیت مقطع با به کار گرفتن صنعت التفات، خطاب به خود و به طور غیرمستقیم خطاب به ریاکاران می فرماید : این خرقه ریا و سالوس را که نام خرقه تقوی بر روی لباس های خود پوشیده یی از سر به درآور و به آتش بسوزان تا آتش من به آن سرایت نکند و آن را شعله ور ساخته در نتیجه تو را هم با خود بسوزاند. منظور شاعر این است که دست از ظاهر فریبی بردار تا آتش خشم من به هنگام شعله ور شدن آن را و در نتیجه تو را که در آن هستی با هم نسوزاند . حافظ مضمون بیت چهارم خود را از نظامی گرفته که در خسرو و شیرین می فرماید : بــرآی از کوه صـبر ای صـبح امید دلم را چشم روشن کـن به خـورشید

برداشت نمادین از غزل

این بخش، برداشت سرگرمی و تامل شخصی است؛ با معنی ادبی ابیات و پیش بینی قطعی آینده تفاوت دارد.

خودتان را مستحق زجر و عذاب می دانید چون خود شما به دنبال این کار رفته اید. امیدوارید دوباره همه چیز درست شود و دست غیبی شما را نجات بخشد. حاجتتان برآوردهمی شود و اطرافیانتان به یاریتان می شتابند. تقوی و ایمان خودتان را حفظ نمایید تا این زجر را کمتر حس کنید.

پرسش های رایج

پرسش های رایج

چگونه غزل حافظ را با شماره یا متن پیدا کنم؟

از فهرست غزل ها انتخاب کنید یا شماره، مصرع یا واژه ای از شعر را در بخش جستجوی متن وارد کنید.

غزلیات حافظ با فال حافظ چه تفاوتی دارد؟

در غزلیات، شعر مشخص را برای مطالعه انتخاب می کنید. فال حافظ ابزار جداگانه ای برای انتخاب شعر همراه تفسیر نمادین است.

آغاز غزل شماره 331 حافظ چیست؟

به تیغم گر کشد دستش نگیرم

نظرات شما

نظرات شما

توجه: شماره موبایل شما در وب‌سایت نمایش داده نمی‌شود
توجه: ایمیل شما در وب‌سایت نمایش داده نمی‌شود

گزارش خطای ابزار

غزلیات حافظ

مشکل را همراه با مراحل ایجاد آن توضیح دهید.

0 / ۵۰۰۰

نمایش تصویر