روشنی طلعت تو ماه ندارد
پیش تو گل رونق گیاه ندارد
معنی بیت 1
ماه فروغ چهره تو و گل ، در پیش رویت جلوه گیاه را ندارد.
غزل شماره 127 حافظ - روشنی طلعت تو ماه ندارد
غزل‌های حافظ را بر اساس شماره یا عنوان پیدا کنید و بخوانید.
غزل مورد نظر را انتخاب کنید
متن کامل غزل
غزل شماره 127 حافظ
20 مصرع · حدود 2 دقیقه مطالعه
گوشه ابروی توست منزل جانم
خوشتر از این گوشه پادشاه ندارد
معنی بیت 2
جان منِ در گوشه ابروی تو جا خوش کرده ، از این گوشه خوشتر پادشاه جایی ندارد.
تا چه کند با رخ تو دود دل من
آینه دانی که تاب آه ندارد
معنی بیت 3
باید دید دود دل من با چهره تو چه می کند ، می دانی که آینه تحمل آه ندارد.
شوخی نرگس نگر که پیش تو بشکفت
چشم دریده ادب نگاه ندارد
معنی بیت 4
نرگس با گستاخی در برابر چشم تو خودنمایی می‌کند؛ باید ادبش کرد تا دیگر چنین بی‌حرمتی نکند.
دیدم و آن چشم دل سیه که تو داری
جانب هیچ آشنا نگاه ندارد
معنی بیت 5
نگاه کردم و دریافتم که آن چشم سیاه دلی که تو داری مراعات هیچ آشنا را نمی کند.
رطل گرانم ده ای مرید خرابات
شادی شیخی که خانقاه ندارد
معنی بیت 6
ای پیر خرابات نشین ! به خاطر سلامتی و شادی شیخی که خود را اسیر و تابع خانقاه نمی داند، پيمانه بزرگي از شراب به من بپيما .
خون خور و خامش نشین که آن دل نازک
طاقت فریاد دادخواه ندارد
معنی بیت 7
خون دل بخور و خاموشی گزین که دل نازک آن محبوب تاب تحمل دادو فریاد شاکی را ندارد
گو برو و آستین به خون جگر شوی
هر که در این آستانه راه ندارد
معنی بیت 8
به کسی که در آستانه این خانه راهی ندرد بگو، برو و آستین خودرا با اشکی چشم و خون جگر بشوی
نی من تنها کشم تطاول زلفت
کیست که او داغ آن سیاه ندارد
معنی بیت 9
تنها من دراز دستی زلف را تحمل نمی کنم ، چه کسی است که نشان غمی از این سیاه ، بر دل نداشته باشد.
حافظ اگر سجده تو کرد مکن عیب
کافر عشق ای صنم گناه ندارد
معنی بیت 10
اگر حافظ تورا سجده کرد او را شماتت مکن زیرا آنکس که به خاطر عشق تو کافر شده و سجده صنم می کند گناهی ندارد.
🎧
خوانش صوتی غزل
معنی ابیات غزل شماره 127
معنی هر بیت در کنار همان بیت آمده است؛ با کلیک روی «معنی بیت» می‌توانید آن را باز یا بسته کنید.
معنی کلمات غزل
طلعت : چهره ، روی ، وجه.
دود دل: دودِآه دل، دودی که در اثر سوختن دل به وسیله آه از دهان بیرون می آید. آینه: در اینجا به معنای روی دلدار است.
دیدم : دیدم و دریافتم که، به اول مصراع دوم وابسته می شود. بدین صورت: آن چشم دل سیه که تو داری ، دیدم و دریافتم که جانب هیچ آشنا نگاه ندارد .
رطل : پیمانه یی که بزرگ است و به قدح می ماند ، رطل واحد حجم مایعات . توضیحاً رطل واحد وزن جامدات هم مرسوم بوده است معادل صد مثقال .
مرید خرابات: ملازم میخانه ، معتکف خرابات ، پیر خرابات نشین.
شادی شیخی: به سلامتی شیخی
شادی شیخی که خانقاه ندارد: به سلامتی شیخی که در بند خانقاه و در دارو دسته خانقاهیان قرار ندارد.
آستین به خون جگر شوی: از فرط اندوه ، خون گریه کن و با آستین خود اشک خونین فراوان خود راپاک کن چندانکه آستین تو در آن شسته شود..
تطاول: تجاوز ، دراز دستی ، کنایه از ظلم و جور وتعدّی
حافظ اگر سجده تو کرد عیب مکن کافر عشق ای صنم گناه ندارد: اگر حافظ به تو سجده کرد بر او خرده مگیر زیرا آنکس که به خاطر عشق کافر شده و از دین برگشته وسجده صنم می کندگناهی ندارد .
توضیحات غزل
وزن غزل : مفتعلن فاعلات مفتعلن فع
بحر غزل : مُنسرح مثمّن مطوی منحور
*
کمال خجند: آنچه تو داری به حسن ، ماه ندارد جـاه و جمال تو پادشاه ندارد
خـاقــانــی : صـد یـک حسن تـو نـوبـهار نـدارد طـاقـت جـور تو روزگار ندارد
کمال الدین اسماعیل: تاب جمال تو آفتاب ندارد يـا خم زلفت بنفشه تاب ندارد
*
با توجه به مضامین غزل کمال خجند به نظر می رسد حافظ به هنگام سرودن این شعر ف مضامین غزل او را منظور نظر داشته است . غزلی است عاشقانه و ساخته وپرداخته شده و نه غزلی که عاشقی از سوز دل سروده باشد . این غزل در زمان شاه شجاع سروده شده و بعضی از شارحین مفاد بیت ششم آن را کنایه یی به او می دانند و معتقدند شاه شجاع پس از کور کردن چشم پسر خود شبلی و در اثر میگساری فراوان ، تندخو شده و تاب تحمل اندرز دیگران را نداشته و به همین سبب حافظ می فرماید باید خون دل خورد و خاموش بود یا اینکه : دیدم و آن چشم دل سیه که تو داری جانب هیچ آشنا نگاه دارد که کنایتی است از بیرحمی شاه شجاع در مورد کور کردن چشم فرزند خود.
برداشت نمادین از غزل
این بخش، برداشت سرگرمی و تأمل شخصی است؛ با معنی ادبی ابیات و پیش‌بینی قطعی آینده تفاوت دارد.
بسیار انسان خوش شانسی هستید. هر کجا می روید بقیه کنار می کشند چون موفقیتتان در آنجا حتمی است. کاری را که انجام می دهید از دست هیچکس بر نمی آید و این به خاطر ذوق و سایقه ی خودتان می باشد. مواظب باشید راه خطا نروید چون دشمنان می خواهند شما را خراب کنند.
