هر که را با خط سبزت سر سودا باشد
پای از این دایره بیرون ننهد تا باشد
معنی بیت 1
هر كس كه با خط نورسته گرداگر لب چهره تو خال داد و ستد داشته باشد تا زنده است پاي دل را از اين دايره صورت ، بيرون نمي گذارد.
غزل شماره 157 حافظ - هر که را با خط سبزت سر سودا باشد
غزلهای حافظ را بر اساس شماره یا عنوان پیدا کنید و بخوانید.
غزل مورد نظر را انتخاب کنید
متن کامل غزل
غزل شماره 157 حافظ
14 مصرع · حدود 1 دقیقه مطالعه
من چو از خاک لحد لاله صفت برخیزم
داغ سودای توام سر سویدا باشد
معنی بیت 2
آنگاه كه به مانند گل لاله سر از خاك لحد برآرم، داغ و حسرت دلبستگي ام به تو به صو رت لكه سياهي ميان گل لاله نمودار خواهد شد.
تو خود ای گوهر یک دانه کجایی آخر
کز غمت دیده مردم همه دریا باشد
معنی بیت 3
آخر تواي مرواريد يكتا و بي نظير كجايي كه چشم مردمان در غم فراق تو از اشك به مانند دريا درآمده است.
از بن هر مژهام آب روان است بیا
اگرت میل لب جوی و تماشا باشد
معنی بیت 4
اگر خواهان نشستن لب جوي آب وتماشا كردني بيا و بنگر كه از پاي هر مژه چشمم ، اشك چون جوي آب جاري است .
چون گل و می دمی از پرده برون آی و درآ
که دگرباره ملاقات نه پیدا باشد
معنی بیت 5
مانند گل و شراب يكدم از پرده پوشيدگي به درآمده و از در من به در آي چرا كه معلوم نيست كه بار ديگر امكان ديدار دست دهد.
ظل ممدود خم زلف توام بر سر باد
کاندر این سایه قرار دل شیدا باشد
معنی بیت 6
خدا سايه بلند خم زلف تورا از سر من كم نكند زيرا دل شيدا و بي قرار من در پناه اين سايه آرام وقرار گيرد.
چشمت از ناز به حافظ نکند میل آری
سرگرانی صفت نرگس رعنا باشد
معنی بیت 7
چشمهاي تو از شدت ناز وتفاخر به سوي حافظ گرايش ندارد،آري هميشه سر سنگيني از ويژگيهاي گل نرگس بلند بالاست.
🎧
خوانش صوتی غزل
معنی ابیات غزل شماره 157
معنی هر بیت در کنار همان بیت آمده است؛ با کلیک روی «معنی بیت» میتوانید آن را باز یا بسته کنید.
معنی کلمات غزل
خط سبز : موهاي نو رسته بر رخسا ر خوبرويان .
سودا:( لغت تركي ) معامله ، داد و ستدو وسودا ء عربي به معناي نقطه سياه.
از اين د ايره : منظور دايره رستنگاه موهاي عارض محبوب است.
لحد: گور.
داغ سودا: نشانه دلبستگي ، داغ حسرت معامله با تو
سِرّ: راز و در اصطلاح صوفيه لطيفي خدادادي كه محل شهود است.
سويدا: ( مونث ) سويدا ، مصغر سوداء ، ميان و مركز دل ، دانه دل كه قدما بر اين تصور بو دند كه دانه سياهي در مركز دل نهفته است و مذكر آن اسود است.
تماشا:نگريستن و ديدن ولذت برد ن يا عبرت گرفتن
از پرده برون آي:شرم و حيا را ترك كن ، بي پروا باش و ديدار كن.
ظل: سايه .
ممدود: دراز كشيده و طولاني.
شيدا:عاشق ، بيقرار،شيفته.
سرگراني:كِبر ، غرور ، سرسنگيني ، بي اعتنايي.
رعنا:در عربي تأنيت ارعن به معناي زن لوند ساده ابله گول خور و در زبان فارسي رسا قد ، بلند قد، موزون معنا مي دهد .
توضیحات غزل
وزن غزل: فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فع لن
بحر غزل: رمل مثمّن مخبون اصلم
*
بعضي از شارحين حافظ بر اين گمانند كه اين غزل در غياب شاه شيخ ابواسحاق و در مدح او سروده شده و اشاره شاعر در بيت ششم به ظل ممدود خم ِ زلف را نشانه ايهامي زلفهاي بلند شاه ابواسحاق مي دانند . بايد دانست حافظ بر اي هر كدام از ممدوحين خود علامت اختصار ايهامي كه آن شخص بدان شهره بوده است انتخاب و در غزلهاي خود به كار مي گيرد مثلاً شاه شجاع را به لحاظ آنكه از طرف مادر لقب ابوالفوارس گرفته بود بدين نام يا شهسوار ياد مي كند.
شرح جلالی بر حافظ – دکتر عبدالحسین جلالی
برداشت نمادین از غزل
این بخش، برداشت سرگرمی و تأمل شخصی است؛ با معنی ادبی ابیات و پیشبینی قطعی آینده تفاوت دارد.
هر کس با خدا بود و از راه او بیرون نرفت، غمی بهدل او راه پیدا نمی کند و هر لحظه ی عمر خود را وقف او می نماید. فرصت را غنیمت بدان راه برگشت نداری. آفرین بر تو که عقلت به تو دستور می دهد نه دلت. خواندن نماز و داشتن ایمان راه را برایت هموار می سازد.
