من که از آتش دل چون خم می در جوشم
مهر بر لب زده خون میخورم و خاموشم
معنی بیت 1
با آنکه از آتش دل چون خم شراب میجوشم، لب به سکوت بستهام و خون دل میخورم.
من که از آتش دل چون خم می در جوشم
مهر بر لب زده خون میخورم و خاموشم
با آنکه از آتش دل چون خم شراب میجوشم، لب به سکوت بستهام و خون دل میخورم.
قصد جان است طمع در لب جانان کردن
تو مرا بین که در این کار به جان میکوشم
آرزوی لب محبوب جان را به خطر میاندازد؛ ببین که من با تمام جان در این کار میکوشم.
من کی آزاد شوم از غم دل چون هر دم
هندوی زلف بتی حلقه کند در گوشم
چگونه از غم دل آزاد شوم، وقتی زلف سیاه محبوب هر لحظه حلقهٔ بندگی در گوشم میگذارد؟
حاش لله که نیم معتقد طاعت خویش
این قدر هست که گه گه قدحی می نوشم
دور باد که به طاعتِ خود مغرور باشم؛ همین قدر هست که گاهگاهی جامی مینوشم.
هست امیدم که علیرغم عدو روز جزا
فیض عفوش ننهد بار گنه بر دوشم
امید دارم به رغم دشمن، در روز داوری بخشش او بارِ گناه را از دوشم بردارد.
پدرم روضه رضوان به دو گندم بفروخت
من چرا ملک جهان را به جوی نفروشم
پدرم آدم بهشت را به دو گندم فروخت؛ من چرا جهان را به یک جو نفروشم؟
خرقه پوشی من از غایت دین داری نیست
پردهای بر سر صد عیب نهان میپوشم
خرقه پوشیدن من از شدت دینداری نیست؛ آن را پردهای بر صد عیب پنهان خود کردهام.
من که خواهم که ننوشم به جز از راوق خم
چه کنم گر سخن پیر مغان ننیوشم
من که جز شراب صافِ خم نمیخواهم، اگر سخن پیر مغان را نشنوم چه چارهای دارم؟
گر از این دست زند مطرب مجلس ره عشق
شعر حافظ ببرد وقت سماع از هوشم
اگر مطرب چنین آهنگ عشق بنوازد، شعر حافظ در هنگام سماع مرا از خود بیخود میکند.
معنی هر بیت در کنار همان بیت آمده است.
این بخش، برداشت سرگرمی و تامل شخصی است؛ با معنی ادبی ابیات و پیش بینی قطعی آینده تفاوت دارد.
فعلا نمی توانی حرفی بزنی پس همان بهتر که خاموشی و رازت را فاش نمی کنی. برای رسیدن به مال دنیا بسیار تلاش می کنی چون خوشبختی را در ثروت می بینی ولی به همین مالی که داری قانع باش. هرگز ایمانت را پای پول نفروش زیرا بار گناهانت زیاد می شود. راه راست را پیش بگیر تا موفق شوی. انشاالله
توضیح ادبیِ افزوده در بازبینی (نقل از شرح جلالی نیست): خاموشیِ ظاهر با جوششِ درون تقابل دارد. شاعر به آمرزش امیدوار است و خرقه را پوششی بر عیب های پنهان خود معرفی می کند، نه نشانهٔ برتری. اشاره به آدم و گندم، دلبستگی به دنیا را با لحنی طنزآمیز و خودانتقادانه طرح می کند.