رفتن به محتوای اصلی

غزل شماره 55 حافظ - خم زلف تو دام کفر و دین است

غزل‌های حافظ را بر اساس شماره یا عنوان پیدا کنید و بخوانید.

غزل مورد نظر را انتخاب کنید
متن کامل غزل

غزل شماره 55 حافظ

14 مصرع · حدود 1 دقیقه مطالعه

ribbon-top
1

خم زلف تو دام کفر و دین است

ز کارستان او یک شمه این است

معنی بیت 1

حلقه ى گيسوى تو،مانند دامى بر سر راه همگان-از كافر و مؤمن-گسترده است و اين فقطاندكى از هنرنمايى زلف توست!

2

جمالت معجز حسن است لیکن

حدیث غمزه‌ات سحر مبین است

معنی بیت 2

جمال تو،معجزه اى در دنياى زيبايى و داستان ناز و كرشمه ى تو جادوى آشكار است.

3

ز چشم شوخ تو جان کی توان برد

که دایم با کمان اندر کمین است

معنی بیت 3

از چشم گستاخ و بى پرواى تو چگونه مى توان نجات يافت در حالى كه تير نگاه تو،در ميان كمان ابروانت،در كمين عاشقان نشسته است.[شاعر ابروان معشوق را مانند كمانى مى بيند ونگاه هاى او را مانند تيرى كه از اين كمان رها مى شود و بر دل عاشقان مى نشيند.]

4

بر آن چشم سیه صد آفرین باد

که در عاشق کشی سحرآفرین است

معنی بیت 4

بر چشم سياه تو،صد آفرين باد كه در عاشق كشى به راستى جادو مى كند.

5

عجب علمیست علم هیئت عشق

که چرخ هشتمش هفتم زمین است

معنی بیت 5

دانش«ستاره شناسى عشق»چه دانش شگفت انگيزى است،كه مطابق آن،آسمان هشتم با طبقه ى هفتم زمين برابر است.[چرخ هشتم،استعاره از فلك هشتم است(از افلاك نه گانه)،كه درعلم نجوم فلك ثوابت است.هفتم زمين،يعنى طبقه ى هفتم زير زمين كه طبعا بسيار پست و زيرين است.اما در«علم نجوم عشق»چرخ هشتم و طبقه هفتم زمين برابرند و فاصله اى ميان آن ها نيست!مقصود اين است كه معيارهاى عشق بسيار متفاوت و فراتر از معيارهاى عقل و دانش هاى عقلى است.]

6

تو پنداری که بدگو رفت و جان برد

حسابش با کرام الکاتبین است

معنی بیت 6

گمان مكن كه بدگو و سخن چين رفت و جان به سلامت برد.نه،چنين نيست؛بلكه فرشتگان ناظر بر اعمال انسان ها به حساب كار او رسيدگى مى كنند.

7

مشو حافظ ز کید زلفش ایمن

که دل برد و کنون دربند دین است

معنی بیت 7

اى حافظ،از نيرنگ و فريب زلف او آسوده خاطر مباش؛زيرا كه او پس از ربودن دل،اكنون در كمين دين تو نشسته است! **** دیوان حافظ بر اساس نسخه قزوینی و خانلری

ribbon-bottom
🎧
خوانش صوتی غزل

معنی ابیات غزل شماره 55

معنی هر بیت در کنار همان بیت آمده است؛ با کلیک روی «معنی بیت» می‌توانید آن را باز یا بسته کنید.

معنی کلمات غزل

کارستان: کار شگفت و بزرگ؛ شمه: اندکی؛ غمزه: اشاره و ناز چشم؛ مبین: آشکار؛ علم هیئت: دانش شناخت آسمان و اجرام؛ کرام‌الکاتبین: فرشتگان نویسندهٔ اعمال؛ کید: مکر.

توضیحات غزل

توضیح ادبیِ افزوده در بازبینی (نقل از شرح جلالی نیست):
چشم و زلف محبوب به ابزارِ شکارِ دل تشبیه شده‌اند. شاعر با به‌هم‌ریختن طبقات آسمان و زمین در «هیئت عشق»، از نظمی سخن می‌گوید که معیارهای عادی را دگرگون می‌کند. هشدار پایان غزل، ناتوانی عاشق در برابر این دلربایی را بیان می‌کند.

برداشت نمادین از غزل

این بخش، برداشت سرگرمی و تأمل شخصی است؛ با معنی ادبی ابیات و پیش‌بینی قطعی آینده تفاوت دارد.

گوشه ای از کارت را به نمایش بگذار حتما مورد قبول واقع می شود و همگان تو را تحسین می کنند. حادثه عجیبی رخ می دهد که کمتر از معجزه نیست و این مسئله باعث می شود کمالات تو بیشتر شود. همیشه از بلایا ایمن هستی اما خود را از ایمان و دین جدا نکن.

نظرات شما

توجه: شماره موبایل شما در وب‌سایت نمایش داده نمی‌شود
توجه: ایمیل شما در وب‌سایت نمایش داده نمی‌شود

وحید مجیدی صدر

وحید مجیدی صدر

مدیر ارشد فناوری (CTO) مدرس دانشگاه و مجتمع فنی تهران

من وحید مجیدی، مدرس طراحی و برنامه‌نویسی وب با سابقه‌ی تدریس در دانشگاه تهران و مجتمع فنی تهران. در طول سال‌ها فعالیت آموزشی، تلاش کرده‌ام مفاهیم فنی را به‌صورت پروژه‌محور و کاربردی آموزش دهم تا هنرجویان و دانشجویان بتوانند مهارت‌های خود را در محیط‌های واقعی توسعه دهند و به متخصصان کارآمد در حوزه‌ی فناوری تبدیل شوند.

در کنار تدریس، به‌عنوان طراح و برنامه‌نویس وب در توسعه‌ی سامانه‌های نرم‌افزاری، پلتفرم‌های فروش آنلاین و سیستم‌های سازمانی فعالیت دارم. تخصص من در طراحی، توسعه و بهینه‌سازی سامانه‌های تحت وب است؛ از برنامه‌نویسی فرانت‌اند و بک‌اند گرفته تا معماری نرم‌افزار، سئو و زیرساخت‌های DevOps.

سریع و آسان
بدون نیاز به نصب
دسترسی آنلاین
امکان گزارش خطا