رفتن به محتوای اصلی

غزل شماره 186 حافظ - گر می فروش حاجت رندان روا کند

غزل‌های حافظ را بر اساس شماره یا عنوان پیدا کنید و بخوانید.

غزل مورد نظر را انتخاب کنید
متن کامل غزل

غزل شماره 186 حافظ

16 مصرع · حدود 2 دقیقه مطالعه

ribbon-top
1

گر می فروش حاجت رندان روا کند

ایزد، گنه ببخشد و دفع وبا کند

معنی بیت 1

اگر باده‌فروش نیاز رندان را برآورد، خداوند گناه را می‌بخشد و وبا را دور می‌کند؛ شاعر بخشندگی را با امید به گشایش پیوند داده است.

2

ساقی به جام عدل بده باده تا گدا

غیرت نیاورد که جهان پربلا کند

معنی بیت 2

اى ساقى به همگان جام مساوى بده تا در اين ميان،درويش از روى رشك و حسد فتنه و آشوب برپا نكند.[جام عدل،يعنى پيمانه اى كه محتواى آن در هر نوبت يكسان و برابر است.]

3

حقا کز این غمان برسد مژده امان

گر سالکی به عهد امانت وفا کند

معنی بیت 3

اگر پويندگان وادى عشق،در حفظ امانت به عهد خود وفا كنند،به يقين مژده ى رهايى و آسودگى از غم و محنت خواهد رسيد.[درباره ى اين امانت بنگريد به شرح غزل 184،بيت سوم.]

4

گر رنج، پیشت آید و گر راحت، ای حکیم!

نسبت مکن به غیر که این‌ها خدا کند

معنی بیت 4

اى دانشمند،رنج و آسايشى كه در زندگى پيش مى آيد،همه از جانب خداست؛آن ها را به ديگران نسبت مده.

5

در کارخانه‌ای که ره عقل و فضل نیست

فهم ضعیف رای فضولی چرا کند

معنی بیت 5

آفرينش،كارگاهى است كه عقل و دانش به آن راه ندارند؛بنابراين عقل و خرد ناتوان انسان چرا كنجكاوى و فضولى مى كند؟

6

مطرب بساز پرده که کس بی اجل نمرد

وان کاو نه این ترانه سراید، خطا کند

معنی بیت 6

اى مطرب،آهنگى بنواز(تا شاد باشيم)زيرا كه هيچ كس بى اجل نمى ميرد،و كسى كه اين ترانه را نسرايد،خطا كرده است.[اين ترانه،همان اعتقاد به فرا رسيدن اجل است.يعنى كسى كه به اين اصل معتقد نباشد كه كسى بى اجل نمى ميرد و در نتيجه شادى نكند،راه خطايى رفته است!]

7

ما را که درد عشق و بلای خمار کشت

یا وصل دوست یا می صافی دوا کند

معنی بیت 7

ما را-كه درد عشق و بلاى خمار كشت-يا ديدار دوست يا شراب صاف،معالجه مى كند. [علاج درد ما يا شراب صافى يا ديدار دوست است.]

8

جان رفت در سر می و حافظ به عشق سوخت

عیسی دمی کجاست که احیای ما کند

معنی بیت 8

عمر در سر شراب رفت و حافظ در آتش عشق سوخت!مسيحا نفسى كجاست كه ما را دوباره زنده كند؟[عيسى دم،يعنى آن كه مانند عيسى با نفس خود مردگان را زنده كند.] **** دیوان حافظ بر اساس نسخه قزوینی و خانلری

ribbon-bottom
🎧
خوانش صوتی غزل

معنی ابیات غزل شماره 186

معنی هر بیت در کنار همان بیت آمده است؛ با کلیک روی «معنی بیت» می‌توانید آن را باز یا بسته کنید.

معنی کلمات غزل

جام عدل: جامی که با انصاف و به اندازه بخشیده شود؛ غیرت: در اینجا رشک و حسادت؛ سالک: رهروِ راه معرفت؛ اجل: پایان مقررِ زندگی؛ پرده: مقامِ موسیقی؛ احیا: زنده کردن؛ عیسی‌دم: جان‌بخش.

توضیحات غزل

توضیح ادبیِ افزوده در بازبینی (نقل از شرح جلالی نیست):
غزل بخشندگی و عدالت را در برابر محرومیت می‌گذارد و از وفای به عهد سخن می‌گوید. در بیت‌های میانی، محدودیت عقل در فهم تقدیر با دعوت به موسیقی و آرام گرفتن همراه می‌شود. «عیسی‌دم» در پایان، آرزوی حضورِ یاری جان‌بخش است.

یادداشت مقابلهٔ متن: متن این غزل با گنجور مقابله شده است. ضبط پیشینِ بخش‌های متفاوت: «ایزد گنه ببخشد و دفع بلا کند»؛ «گر رنج پیش آید و گر راحت ای حکیم»؛ «وان کو نه این ترانه سراید خطا کند». این ضبط‌ها برای مراجعه به اختلاف نسخه یا خطای نسخه‌برداری ثبت شده‌اند؛ لزوماً همهٔ آن‌ها ضبط نامعتبر نیستند.

برداشت نمادین از غزل

این بخش، برداشت سرگرمی و تأمل شخصی است؛ با معنی ادبی ابیات و پیش‌بینی قطعی آینده تفاوت دارد.

وجدانت ناراحت است. در پی این باش تا گناهت را جبران کنی خداوند نیز تو را می بخشد و نجاتت می دهد. خبر خوبی در راه است که فرصتی دوباره به تو داده می شود تا به عهد خود وفا کنی. عمرت به بطالت می گذرد. عقل و دانش خودت را اضافه کن تا این چند صباح را بتوانی با آرامش زندگی کنی.

نظرات شما

توجه: شماره موبایل شما در وب‌سایت نمایش داده نمی‌شود
توجه: ایمیل شما در وب‌سایت نمایش داده نمی‌شود

وحید مجیدی صدر

وحید مجیدی صدر

مدیر ارشد فناوری (CTO) مدرس دانشگاه و مجتمع فنی تهران

من وحید مجیدی، مدرس طراحی و برنامه‌نویسی وب با سابقه‌ی تدریس در دانشگاه تهران و مجتمع فنی تهران. در طول سال‌ها فعالیت آموزشی، تلاش کرده‌ام مفاهیم فنی را به‌صورت پروژه‌محور و کاربردی آموزش دهم تا هنرجویان و دانشجویان بتوانند مهارت‌های خود را در محیط‌های واقعی توسعه دهند و به متخصصان کارآمد در حوزه‌ی فناوری تبدیل شوند.

در کنار تدریس، به‌عنوان طراح و برنامه‌نویس وب در توسعه‌ی سامانه‌های نرم‌افزاری، پلتفرم‌های فروش آنلاین و سیستم‌های سازمانی فعالیت دارم. تخصص من در طراحی، توسعه و بهینه‌سازی سامانه‌های تحت وب است؛ از برنامه‌نویسی فرانت‌اند و بک‌اند گرفته تا معماری نرم‌افزار، سئو و زیرساخت‌های DevOps.

سریع و آسان
بدون نیاز به نصب
دسترسی آنلاین
امکان گزارش خطا