ای که دایم به خویش مغروری
گر تو را عشق نیست معذوری
اى كسى كه پيوسته مغرور و فريفته ى خويشى،اگر از عشق بهره ندارى،معذور هستى.[مغرور خود بودن،يعنى خودپسندى و لازمه ى عشق،خالى شدن از خود و كنار گذاشتن خودپسندى است.پس كسى كه مغرور است،از پا نهادن در راه عشق معذور است!]
گرد دیوانگان عشق مگرد
که به عقل عقیله مشهوری
تو كه گرفتار عقل گرايى خود هستى و به اين صفت مشهورى،هرگز گرد ديوانگان عشق مگرد. [عقيله،علاوه بر معناى اصلى خود يعنى«زن گرامى شريف و نجيب»و توسعا هر چيز شريف و گرامى، به معناى پاى بند و گرفتار نيز هست و در اين جا ظاهرا هر دو مفهوم مراد شاعر است؛با اين طنزظريف كه عقل اگر چه عقيله،يعنى گرامى و شريف است،موجب پاى بندى و گرفتارى نيز هست!]
مستی عشق نیست در سر تو
رو که تو مست آب انگوری
تو از شور و مستى عشق بى بهره اى؛برو كه تو مست شراب انگورى هستى.
روی زرد است و آه دردآلود
عاشقان را دوای رنجوری
نشانه و گواه بيمارى عاشقان،روى زرد و آه پردرد آنان است.[و تو اين نشانه ها را ندارى؛پس مست عشق نيستى![با آن كه مصراع دوم بيت را هر دو نسخه ى اساس-يعنى قزوينى و خانلرى-«عاشقان را دواى رنجورى»ضبط كرده اند،«گواه»-مطابق نسخه ى قدسى و سودى-به جاى«دوا»بى شك ترجيح دارد.زيرا كه در بيت پيشين مدعى را فاقد شور و مستى عشق مى داند و در اين بيت بايادآورى گواه و شاهد عاشقان،يعنى روى زرد و دل پردرد،سخن خود را مستدل مى كند.به علاوه روى زرد و آه دردآلود،به عنوان دواى عاشقان،مفهوم استوارى ندارد.]
بگذر از نام و ننگ خود حافظ
ساغر می‌طلب که مخموری
اى حافظ،از نام و ننگ خود بگذر و جام شراب بخواه؛زيرا كه خمار هستى.[و نيازمند شرابى كه تو را از اين خمارى بيرون آورد.] **** دیوان حافظ بر اساس نسخه قزوینی و خانلری
معنی هر بیت در کنار همان بیت آمده است.
این بخش، برداشت سرگرمی و تامل شخصی است؛ با معنی ادبی ابیات و پیش بینی قطعی آینده تفاوت دارد.
خود را از بقیه جدا می دانی و به خودت مغرور شده ای. فکر می کنی از تو عاقل تر کسی دیگر نیست، اگر به خدا نزدیک شوی عشق به حق تعالی تو را از بندهای غرور و ریا جدا می کند و از غم ها و دردهای دنیوی خلاص می شوی و نامت به نیکی همه جا یاد می شود و به حاجات خودت می رسی.
توضیح ادبیِ افزوده در بازبینی (نقل از شرح جلالی نیست): شاعر میان مستیِ عشق و مستیِ صرفِ شراب تفاوت می گذارد. خودپسندی و شهرتِ عقلانی مانعِ فهمِ دیوانگیِ عاشقانه اند. دعوتِ پایان به گذشتن از نام و ننگ، ادامهٔ همین نقدِ وابستگی به نگاهِ دیگران است.