سحر بلبل حکایت با صبا کرد
که عشق روی گل با ما چه‌ها کرد
معنی بیت 1
سحر گاهان بلبل باد صبا حكايت كرد كه ديدي عشق روي گل با ما چها كرد.
غزل شماره 130 حافظ - سحر بلبل حکایت با صبا کرد
غزل‌های حافظ را بر اساس شماره یا عنوان پیدا کنید و بخوانید.
غزل مورد نظر را انتخاب کنید
متن کامل غزل
غزل شماره 130 حافظ
20 مصرع · حدود 2 دقیقه مطالعه
از آن رنگ رخم خون در دل افتاد
وز آن گلشن به خارم مبتلا کرد
معنی بیت 2
از آن رنگ سرخ چهره اش مرا دلخون و ازاين چهره چون گلشن ، به خار اندوه مبتلا كرد .
غلام همت آن نازنینم
که کار خیر بی روی و ریا کرد
معنی بیت 3
من بنده همت آن محبوب نازنيني هستم كه كار خير را بدون ريا و تظاهر انجام داد.
من از بیگانگان دیگر ننالم
که با من هر چه کرد آن آشنا کرد
معنی بیت 4
از آن بيگانگان ديگر گله نمي كنم ، چرا كه هر جور وستمي به من شد آن آشنا كرد.
گر از سلطان طمع کردم خطا بود
ور از دلبر وفا جستم جفا کرد
معنی بیت 5
اگر از پادشاه انتظار كمك داشتم اشتباه بود و اگر از محبوب ، اميد وفاداري در دل مي پروريدم بر من ستم روا داشت .
خوشش باد آن نسیم صبحگاهی
که درد شب نشینان را دوا کرد
معنی بیت 6
آن نسيم سحري خوش وخوب باشد كه درد خستگي شب زنده داران را درمان كرد.
نقاب گل کشید و زلف سنبل
گره بند قبای غنچه وا کرد
معنی بیت 7
( آن نسيم سحري) نقاب از چهره گل برداشت و زلف سنبل را آشكار ساخت و گره از بند قباي غنچه گشود.
به هر سو بلبل عاشق در افغان
تنعم از میان باد صبا کرد
معنی بیت 8
بلبل عاشق ، در هر گوشه وكنار در كار ناله وزاري است و اين ميان بادصبا از اين نعمت بهر ه برداري مي كند.
بشارت بر به کوی می فروشان
که حافظ توبه از زهد ریا کرد
معنی بیت 9
اين خبر خوش را به كوي مي فروشان برسان كه حافظ از زهد و تقوي دروغين توبه كرد.
وفا از خواجگان شهر با من
کمال دولت و دین بوالوفا کرد
معنی بیت 10
از بزرگان شهرف خواجه كمال الدين ابوالوفا با من راه ورسم وفا را انجام رسانيد.
🎧
خوانش صوتی غزل
معنی ابیات غزل شماره 130
معنی هر بیت در کنار همان بیت آمده است؛ با کلیک روی «معنی بیت» می‌توانید آن را باز یا بسته کنید.
معنی کلمات غزل
از آن رنگ رخم خون در دل افتاد: از آن رنگ رخ ، خون در دلم افتاد.
وزين گلشن به خارم مبتلا كرد: و ازاين چهره چون گل ، مرا به خار اندوه مبتلا كرد
شب نشينان : شب زنده داران .
خوشش بادآن نسيم صبحگاهي – كه:… آن نسيم سحري خوش و خوب باشد ( كه با آوردن بوي يار)…
نقاب گل كشيد و زلف سنبل : نقاب از چهره گل بر گرفت و به زلف سنبل دست برد.
گره بند قبا:بند گره قبا.
افغان:ناله و زاري.
تنعم:به نعمت رسيدن ، از نعمت بهره بردن ، تمتع.
زهد ريا: زهد، ريايي، پارسايي مزورانه ريا، تقواي دروغين و از روي نيرنگ .
بوالوفا:خواجه كمال الدين سيد ابوالوفا شيرازي معاصر حافظ و شاه شجاع.
توضیحات غزل
وزن غزل: مفاعيلن مفاعيلن مفاعلن
بحر غزل: هزج مسدس مقصور
*
اين غزل را خواجه حافظ در مدح خواجه كمال الدين ابوالوفا سروده كه از رجال نيكنام قرن هشتم هجري است و در زمان شاه شجاع قناتي در حومه شهر احداث كرده و مورد اعتراض شاكيان قرار گرفته و شاه شجاع در مكتوبي اورا به عنابيات خود مستظهر مي داد. اين سيد بزرگوار در شيراز هنگامي كه شاه نعمت الله ولي به آنجا آمده بود به خدمت او رسيده و آرامگاه كوچك او در سمت شمال غربي شيراز خارج از شهر به مسافت يك ميدان در وسط قبرستاني واقع است. شاعر در بيت سوم اين غزل از كار خير احداث قنات ابوالوفاء ياد كرده است . شاعر در بحبوبه كدورت با شاه شجاع اين غزل را سروده و به مناسبتي و در ازاء محبتي با افزودن بيت دهم آن را به نام خواجه ابوالوفا مي كند وهمانطور كه گفته شد به هنگام سرودن هم بي وفايي شاه شجاع و هم كار خير ابوالوفاء را منظور نظر داشته و در غزل به صورت ايهام بدان اشاره كرده است.
برداشت نمادین از غزل
این بخش، برداشت سرگرمی و تأمل شخصی است؛ با معنی ادبی ابیات و پیش‌بینی قطعی آینده تفاوت دارد.
خود کرده را تدبیر نیست. همت کن از دوست کمک بخواه. ریا و حیله را کنار بگذار و راه راست را پیش بگیر آن وقت می بینی که چطور خداوند به راحتی بلایا را برطرف می کند. تو هم به خودت بیا با خدا عهد و پیمان ببند تا به فر دولت برسی.
