دل از من برد و روی از من نهان کرد
خدا را با که این بازی توان کرد
معنی بیت 1
دل مرا ربود و روي خو د را از من پنهان كرد . به خاطر خدا انصاف دهيد، چه كسي را مي توان اين گونه بازي داد.
غزل شماره 137 حافظ - دل از من برد و روی از من نهان کرد
غزل‌های حافظ را بر اساس شماره یا عنوان پیدا کنید و بخوانید.
غزل مورد نظر را انتخاب کنید
متن کامل غزل
غزل شماره 137 حافظ
16 مصرع · حدود 1 دقیقه مطالعه
شب تنهاییم در قصد جان بود
خیالش لطف‌های بی‌کران کرد
معنی بیت 2
(وحشت) شب تنهايي قصد جان مرا كرده بود (كه) تصوير خيالي او لطفهاي فراوان كر د( و مرا از تنهايي نجات بخشيد.
چرا چون لاله خونین دل نباشم
که با ما نرگس او سرگران کرد
معنی بیت 3
چرا مانند دلم مالامال خون نباشد كه چشم چون نرگس او با ما بي التفات و سرسنگين است.
که را گویم که با این درد جان سوز
طبیبم قصد جان ناتوان کرد
معنی بیت 4
كجا باز گو كنم ( با كه باز گو كنم ) كه با اين دردي كه آتش به جانم زده است ، طبيب قصد كشتن من بيچاره را كرده است.
بدان سان سوخت چون شمعم که بر من
صراحی گریه و بربط فغان کرد
معنی بیت 5
آنگونه چون شمع مرا سوزانيد كه صراحي به حالم گريه كرد و بربط فغان وناله برآورد.
صبا گر چاره داری وقت وقت است
که درد اشتیاقم قصد جان کرد
معنی بیت 6
اي نسيم صبا اگر راه چاره يي به نظرت مي رسد هم اكنون وقت آن فرا رسيده است زيرا درد شوق ديدار او آهنگ كشتن مرا كرده است .
میان مهربانان کی توان گفت
که یار ما چنین گفت و چنان کرد
معنی بیت 7
با دوستان مهربان چگونه مي توان بازگو كرد كه يار ما با ما بدين سان سخن گفت و بدين رفتار كرد .
عدو با جان حافظ آن نکردی
که تیر چشم آن ابروکمان کرد
معنی بیت 8
دشمن با جان حافظ كاري را كه تير نگاه چشم آن كمان ابرو كرد، نمي كرد.
🎧
خوانش صوتی غزل
معنی ابیات غزل شماره 137
معنی هر بیت در کنار همان بیت آمده است؛ با کلیک روی «معنی بیت» می‌توانید آن را باز یا بسته کنید.
معنی کلمات غزل
خدارا … : … به خاطر خدا بگوييد ….، براي خاطر خدا انصاف دهيد ، برا خدا . مرا شب تنهايي …..، شب تنهايي مرا……
نرگس او: چشم نرگس او.
سرگران كرد : سرسنگيني نشان داد.
خونين دل: دلخون ، كنايه از اندوهگين بودن.
بدان سان سوخت: بدان سان سوزانيد.
صراحي و بربط فغان كرد : كنايه از صدايي است كه به هنگام خروج شراب از گلوي تنگ صراحي خارج مي شود و مشابه صداي گريه كردن است و فغان بربط يا صداي تنبور كه به فرياد تشبيه شده است.
وقتِ وقت است: هم اکنون موقع آن است ، مناسب ترین وقت است.
عدو: دشمن.
آن نكردي: دشمن آن نمي كرد.
تير چشم: مژگان چشم ، اشاره و غمزه چشم.
توضیحات غزل
وزن غزل : مفاعيلن مفاعيلن مفاعيل
بحر غزل :هزج مسد س مقصور
*
پيش از آن گفته شد كه حافظ شيرين سخن ، غزلها عاشقانه خود را نه مانند يك شاعر عاشق دل از دست داده كه به مانند يك شاعر عارف دل آگاه مي سرايد و حاصل كار او با كيفيت ظاهري كلام و رگه هاي ايهام ورد زبان همه عشاق و دردمندان جوامع فارسي زبان در قرون و اعصار خواهد بود . اين غزل يكي از آن نمونه هاست كه هر چند فاقد مفاهيم عرفان است واجد ايهاماتي بوده و به ظن اين ناتوان در دوره جواني و اوايل حكومت امير مبارزالدين و در غياب شاه ابواسحاق سرو ده شده و شاعر در قالب گله مندی از دوري دلدار اشارات وايهاماتي هم به غيبت شاه شيخ ابواسحاق دارد.
برداشت نمادین از غزل
این بخش، برداشت سرگرمی و تأمل شخصی است؛ با معنی ادبی ابیات و پیش‌بینی قطعی آینده تفاوت دارد.
بسیار ناراحت هستی، پلی شده ای برای موفقیت دیگران. جلوی ضرر را از هر جا بگیری به نفع توست. حاجتی داری که برای رسیدن به آن طاقت را از کف داده ای زود به نیت خودت می رسی به اندازه ی یک چشم برهم زدن.
