رفتن به محتوای اصلی

غزل شماره 479 حافظ - صبح است و ژاله می‌چکد از ابر بهمنی

غزل‌های حافظ را بر اساس شماره یا عنوان پیدا کنید و بخوانید.

غزل مورد نظر را انتخاب کنید
متن کامل غزل

غزل شماره 479 حافظ

12 مصرع · حدود 1 دقیقه مطالعه

ribbon-top
1

صبح است و ژاله می‌چکد از ابر بهمنی

برگ صبوح ساز و بده جام یک منی

معنی بیت 1

صبح است و از ابر بهمن ماه،قطره هاى باران فرو مى چكد؛(اى ساقى!)ساز و برگ شراب نوشى صبحگاهى را فراهم كن و جام يك منى بده.

2

در بحر مایی و منی افتاده‌ام بیار

می تا خلاص بخشدم از مایی و منی

معنی بیت 2

در درياى مائى و منى گرفتار شده ام!شراب بده تا مرا از مائى و منى برهاند.[مائى و منى يعنى خودبينى و غرور و تكبّر.درياى مائى و منى تشبيه است و صبوح،هم شراب صبحگاهى است و هم مراسم و زمان نوشيدن آن.]

3

خون پیاله خور که حلال است خون او

در کار یار باش که کاریست کردنی

معنی بیت 3

خون پياله را بنوش؛زيرا كه خون پياله حلال است و در كار يار باش كه شايسته ترين كار است.[خون پياله استعاره از شراب است.در ار يار باش،يعنى فقط به عشق يار بينديش.]

4

ساقی به دست باش که غم در کمین ماست

مطرب نگاه دار همین ره که می‌زنی

معنی بیت 4

اى ساقى آماده باش؛زيرا كه غم در كمين ما نشسته است.اى مطرب همين آهنگى را كه مى نوازى،ادامه بده.

5

می ده که سر به گوش من آورد چنگ و گفت

خوش بگذران و بشنو از این پیر منحنی

معنی بیت 5

شراب بده؛زيرا كه چنگ سر به گوش من آورد و گفت:پند اين پير خميده قامت را بشنو و زندگى را به خوشى بگذران![مقصود از پير خميده قامت يا پير منحنى،همان چنگ است.]

6

ساقی به بی‌نیازی رندان که می بده

تا بشنوی ز صوت مغنی هوالغنی

معنی بیت 6

پس اى ساقى،تو را به بى نيازى رندان سوگند مى دهم،شراب بده تا از صداى آوازه خوان مجلس بشنوى كه:هو الغنىّ.[هو الغنى،يعنى او بى نياز و مستغنى است،ضمن اشاره به آيه ى 26 -سوره ى لقمان،به صورت دو پهلو به كار رفته.يعنى علاوه بر مفهوم اصلى آن يعنى نسبت دادن بى نيازى به خداوند،عارف بى نياز و رها از تعلقات را نيز در نظر دارد.مى گويد:صداى آوازه خوان نيز ازبى نيازى رندان حكايت مى كند!و مى گويد:رندان،وارسته و بى نيازند!] **** دیوان حافظ بر اساس نسخه قزوینی و خانلری

ribbon-bottom
🎧
خوانش صوتی غزل

معنی ابیات غزل شماره 479

معنی هر بیت در کنار همان بیت آمده است؛ با کلیک روی «معنی بیت» می‌توانید آن را باز یا بسته کنید.

معنی کلمات غزل

ژاله: قطرهٔ باران یا شبنم؛ صبوح: باده‌نوشیِ صبح؛ مایی و منی: خودبینی و تمایزِ من و ما؛ ره: مقام و آهنگِ موسیقی؛ منحنی: خمیده؛ مغنی: آوازخوان؛ هوالغنی: او بی‌نیاز است.

توضیحات غزل

توضیح ادبیِ افزوده در بازبینی (نقل از شرح جلالی نیست):
باران صبحگاهی زمینهٔ مجلسِ ساز و شراب را فراهم می‌کند. رهایی از «مایی و منی» در برابر کمینِ غم قرار می‌گیرد. ساز چنگ، به سببِ شکل خمیده‌اش، پیرِ پنددهنده می‌شود و پایان با بی‌نیازیِ رندان و تعبیر «هوالغنی» پیوند می‌خورد.

برداشت نمادین از غزل

این بخش، برداشت سرگرمی و تأمل شخصی است؛ با معنی ادبی ابیات و پیش‌بینی قطعی آینده تفاوت دارد.

دچار کبر و غرور شده اید سعی کنید خودتان را خلاص کنید و از کارهای حرام دور کرده و به خدا نزدیک شوید. اگر بخواهید همین راه را طی کنید غم به سراغتاتن می آید. به راز و نیاز بپردازید تا کامروا باشید. درست است که به چیزی نیاز ندارید اما نیازمند رحمت الهی هستید.

نظرات شما

توجه: شماره موبایل شما در وب‌سایت نمایش داده نمی‌شود
توجه: ایمیل شما در وب‌سایت نمایش داده نمی‌شود

وحید مجیدی صدر

وحید مجیدی صدر

مدیر ارشد فناوری (CTO) مدرس دانشگاه و مجتمع فنی تهران

من وحید مجیدی، مدرس طراحی و برنامه‌نویسی وب با سابقه‌ی تدریس در دانشگاه تهران و مجتمع فنی تهران. در طول سال‌ها فعالیت آموزشی، تلاش کرده‌ام مفاهیم فنی را به‌صورت پروژه‌محور و کاربردی آموزش دهم تا هنرجویان و دانشجویان بتوانند مهارت‌های خود را در محیط‌های واقعی توسعه دهند و به متخصصان کارآمد در حوزه‌ی فناوری تبدیل شوند.

در کنار تدریس، به‌عنوان طراح و برنامه‌نویس وب در توسعه‌ی سامانه‌های نرم‌افزاری، پلتفرم‌های فروش آنلاین و سیستم‌های سازمانی فعالیت دارم. تخصص من در طراحی، توسعه و بهینه‌سازی سامانه‌های تحت وب است؛ از برنامه‌نویسی فرانت‌اند و بک‌اند گرفته تا معماری نرم‌افزار، سئو و زیرساخت‌های DevOps.

سریع و آسان
بدون نیاز به نصب
دسترسی آنلاین
امکان گزارش خطا